wiadomości

37 lat temu wybuchł strajk sierpniowy

artykuł historyczny
Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce.
Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce. fot. Stanisław Składanowski/KFP

14 sierpnia 1980 roku wybuchł strajk w Stoczni Gdańskiej, którego bezpośrednią przyczyną było zwolnienie Anny Walentynowicz z pracy na pięć miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Jego zwieńczeniem było podpisanie 31 sierpnia porozumienia pomiędzy strajkującymi a delegacją rządu PRL. To właśnie te wydarzenia zapoczątkowały narodziny NSZZ Solidarność, a w konsekwencji obalenie komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej.



Czy pamiętasz wydarzenia Sierpnia '80?

tak, dobrze pamiętam tamte wydarzenia 49%
tak, ale jak przez mgłę, byłem wtedy dzieckiem 18%
nie, jestem zbyt młody, aby je pamiętać 33%
zakończona Łącznie głosów: 254
W drugiej połowie lat 70. gospodarka PRL uległa załamaniu. Jedną z przyczyn było obciążenie budżetu spłatą kredytów zaciągniętych w państwach zachodnich na początku dekady. Po kilku latach znaczącej poprawy poziomu życia - sfinansowanej w znacznej mierze na koszt wspomnianych kredytów - obywatele musieli zmierzyć się z brakami w zaopatrzeniu w artykuły pierwszej potrzeby czy czasowymi przerwami w dostawach energii elektrycznej.

Rządzący próbowali ratować sytuację makroekonomiczną poprzez radykalne podwyżki cen różnego rodzaju towarów. 1 lipca 1980 roku wprowadzono podwyżkę na produkty mięsne sprzedawane w stołówkach i kioskach zakładów pracy. To wydarzenie, w połączeniu z represjonowaniem opozycjonistów po wydarzeniach Czerwca '76 oraz wyborem kardynała Karola Wojtyły na urząd papieski w październiku 1978 roku, spowodowało wybuch strajków w zakładach pracy w całym kraju. Szacuje się, że w lipcu 1980 roku strajkowało ok. 80 tys. osób w 177 zakładach.

Warto podkreślić, że strajkujący żądali nie tylko podwyżek płacy, ale również zmian w funkcjonowaniu związków zakładowych i gwarancji bezpieczeństwa. Ze względu na skalę strajków, które sparaliżowały wiele województw, władze PRL postanowiły pójść na ustępstwa. Delegacje rządowe podpisywały z poszczególnymi komitetami porozumienia, które w znacznej mierze spełniały żądania strajkujących. Wydawałoby się, że fala niepokojów wkrótce wygaśnie. I być może tak by się stało, gdyby nie zwolnienie suwnicowej, działaczki Wolnych Związków Zawodowych - Anny Walentynowicz - 5 miesięcy przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce.
Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce. fot. Stanisław Składanowski/KFP
Z tego powodu 14 sierpnia 1980 roku załoga Stoczni Gdańskiej im. Lenina przerwała pracę. Na czele komitetu strajkowego stanął inny działacz WZZ - Lech Wałęsa. Kierowany przez niego komitet sformułował następujące postulaty: przywrócenie zwolnionych pracowników stoczni do pracy, podwyżkę płac i zasiłków, zgodę na budowę pomnika upamiętniającego masakrę stoczniowców w Grudniu '70, wreszcie zagwarantowanie bezpieczeństwa strajkującym.

Już dwa dni później, tj. 16 sierpnia, komitet strajkowy Stoczni Gdańskiej podpisał porozumienie z dyrekcją, która zobowiązała się do spełnienia żądań. Lech Wałęsa obwieścił koniec strajku, ale wówczas obecni w Gdańsku przedstawiciele innych strajkujących zakładów zażądali jego kontynuowania. Powodem był fakt, iż władze PRL nie podjęły żadnych negocjacji w rodzimych zakładach przedstawicieli. I tylko zdecydowana postawa trzech kobiet: Aliny Pieńkowskiej, Anny Walentynowicz i Ewy Ossowskiej zdołała powstrzymać wychodzących ze stoczni robotników.

Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce.
Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce. fot. Stanisław Składanowski/KFP
W związku z tym Lech Wałęsa zmienił decyzję i ogłosił okupacyjny strajk solidarnościowy. 17 sierpnia powołano Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który - wraz z analogicznym organem w Szczecinie - skupiał kilkaset zakładów pracy na terenie całej PRL. Tego samego dnia gdański MKS ogłosił słynną listę 21 postulatów. Otwierało ją żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych. Kolejne postanowienia dotyczyły m.in. przestrzegania konstytucyjnych praw i wolności, zniesienia przywilejów partyjnych oraz poprawy warunków bytowych społeczeństwa.

Po ponad tygodniu strajku, 24 sierpnia, w Gdańsku i Gdyni strajkowało ok. 130 tys. pracowników ze 140 zakładów, zaś w Szczecinie ok. 60 tys. Ciągłe rozszerzanie się strajków, straty gospodarcze, niemożność siłowego rozprawienia się ze strajkującymi oraz - co niezwykle ważne - solidarność pomiędzy nimi sprawiła, że Biuro Polityczne PZPR ugięło się, a jego delegacja zasiadła do stołu rokowań.

Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce.
Strajkujący w sierpniu 1980 r. stoczniowcy nie mogli wiedzieć, że ich protest w niespełna dekadę doprowadzi do zmian ustrojowych w Polsce. fot. Stanisław Składanowski/KFP
31 sierpnia w sali BHP Stoczni Gdańskiej przedstawiciel strajkujących, Lech Wałęsa, oraz przedstawiciel rządu - wicepremier Mieczysław Jagielski podpisali jedno z czterech porozumień, które przeszły do historii jako porozumienia sierpniowe (podobne układy zawarto również w Szczecinie, Jastrzębiu Zdroju oraz Dąbrowie Górniczej). Władze PRL zgodziły się na wszystkie 21 sformułowanych w Gdańsku postulatów.

To właśnie te wydarzenia umożliwiły narodziny Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność", który walnie przyczynił się do upadku komunizm nie tylko w Polsce, ale w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Słynne obalenie muru berlińskiego w listopadzie 1989 roku - które dla wielu obcokrajowców jest symbolem upadku komunizmu - było skutkiem tego, co 37 lat temu zaczęło się w Gdańsku. To tutaj rozpoczął się demontaż systemu, który po zakończeniu II wojny światowej podzielił nie tylko Berlin i Niemcy, ale i całą Europę na dwa wrogie obozy.

Opinie (152) 9 zablokowanych

  • obalimy tez pislam (25)

    Polska się obudzi i pogonimy ta szarańcze która w 2 lata zrobiła tyle złego ze odbudowa zajmie wiele lat, ale odbudujemy nasz kraj

    • 73 51

    • na szczęście tylu głupich ludzi nie ma w naszym pięknym kraju jak 3city (9)

      pamiętajcie że jeszcze tysiące minut rozmów u Sowy na was czekają, więc jeszcze nie prędko do władzy dojdziecie

      • 18 29

      • Podpis się zgadza, choć

        fsbywatele bardziej by pasowało.

        • 12 1

      • Szkoda ,że nie masz okazji usłyszeć jak góra Pisowska rozmawia (1)

        wszyscy kręcą ,kombinują ,a dopiero byłaby jeszcze rozmowa misiewiczów ciekawa. ,jesteś naiwny albo głupi ,kto przy korycie ten kręci

        • 12 6

        • przynajniej się dzielą

          a nie grabią tylko dla siebie.

          • 3 6

      • Władza Pisu też tak gada tylko nikt ich nie nagrywa,co myślisz ,że oni dobrzy, uczciwi, tam nie ma konfidentów , (4)

        esbeków , złodziejków , jak tak myślisz to jesteś cholernie naiwny

        • 5 5

        • Ale jakoś taśm nie ma... (3)

          • 2 4

          • Nie każdemu pomaga FSB (2)

            • 0 2

            • (1)

              ty uwazaj

              • 0 0

              • Izwinitie

                • 0 0

      • Jak Miś z Antkiem...

        Och, a jak ja bym chciał posłuchać co do uszka szepta Misiowi albo temu pyzatemu slicznemu czarnulkowi Antoni.

        • 1 2

    • nie każdy ogląda TVN czy Polsat czy czyta Wyborczą

      wasza epoka się skończyła

      • 16 21

    • leming to ile juz schetynówek zarobiłes za plucie nienawiscią dzisiaj ? (1)

      zgłos sie do Putina on wiecej placi :) no chyba ze juz sie zgłosiłes wczesniej :)

      • 9 9

      • ja nic a ty od towarzyszy pislamskich ile bierzesz za komentarz?

        • 8 5

    • ??? (1)

      A mówią że głupich nie sieją?

      • 1 3

      • a widzisz... ciebie posiali :)

        • 2 1

    • Ludzie obalili komunę, myśląc, że będą żyli jak w kolorowych pismach (2)

      z zachodu. Rzeczywistość okazała się aż nadto brutalna. W kolorowych pismach nie pokazywali zachodniej biedy, slumsów czy bezrobocia. I tak Polacy zapragnęli z powrotem bezpieczeństwa, kontroli, rządów silnej ręki, opieki Państwa, gwarancji zatrudnienia, rozdawnictwa pieniedzy (500+) czy mieszkań (mieszkanie +) i szeroko pojętego socjalizmu, stąd wzięła się popularność i poparcie dla PIS.

      • 5 6

      • To znaczy ,że wyborcy są głupi ,albo naiwni ,bo nic w życiu nie ma za darmo (1)

        a z czasem jak będą za to wszystko płacić to obudzą się z ręką w nocniku ,oby jak najszybciej

        • 2 2

        • za 25 lat złodziejstwa teraz płacą emeryci

          to ich dorobek okrągłostołowa zaraza przepierdzieliła. To były ich emerytury. A Bolesław to pierwszy kmiot który to firmował.

          • 3 4

    • Co ubecka rente zabrali ? (3)

      • 7 7

      • tobie na pewno zdrajco i sprzedawczyku za 500 srebrników:) (2)

        • 7 7

        • Nie placz tak glosno bo

          chce spac po nocce

          • 1 2

        • Kocham PIS.

          Nie lubię tych co nie kochają PIS

          • 2 4

    • To sobie obalaj

      Na szczęście takich głupków jest stosunkowo mało

      • 3 4

    • Kwik odstawionych od koryta lemmingów

      To miód na me uszy.

      • 5 5

    • Jak obalisz pislam

      Będziesz miał islam. Proste.

      • 6 4

  • Na zdjeciu widać śp. księdxa Jankowskiego. (3)

    Zasłużony moze bardziej jak świety ks. Popieluszko ale ferajnabolka go załatwiła.

    • 8 54

    • Kupowała mu mercedesy, drogie garnitury i kazała produkować wino? (1)

      Bo mam wrażenie, że to właśnie z tego powodu część ludzi odwróciła się od ks. Jankowskiego. Ale pamiętajmy, że bardzo wielu, a nawet większość była z nim do końca, nawet gdy już przestał być proboszczem i prałatem.
      Pokój jego duszy.

      • 19 2

      • Ludzie odwrócili się od niego ,bo niestety lubił młodych chłopaczków ,a imprezki odbywały się

        na plebance na które jankoś nie dawał zgody ,bo już był schorowany ,a więc najstarszy z podopiecznych go szantażował i miał gdzieś

        • 1 1

    • Pan Jankowski sam się załatwił.

      Tzw. 'sodówką'.

      • 21 3

  • Ankieta (3)

    A gdzie opcja "Nie pamiętam, bo jestem już stary i pamięć mi szwankuje"?

    • 11 13

    • Nie pamiętam, bo pisałem doktorat o wyższości (2)

      Marksistowskiego prawa pracy.

      Wg PiS strajk u Solidarność były działaniami UB. Na czele nie stał agent Bolek a bracia K.

      Ciekawe....

      • 17 1

      • Tuba propagandowa TVN i GW (1)

        Zrobiła ci sieczkę w glowie. Pewnie jak kochasz to w smakach masz kawałki POwskiego mózgu.

        • 0 5

        • Warszawiaku - nie każdy lubi kiedu mu z mózgu robią sieczkę

          Więc od TVN, TVP, GW i GP trzymam się z daleka.
          Już przeżyłem czasy propagandy sukcesu za Ojca Narodu E.Gierka i starczy. Dzisiaj nawet opozycji sensownej nie ma - są co najmniej tak śmieszni jak prezes Polak-Katolik (od 40 roku życia).
          Za stary jestem żeby łykać jak Pelikan historyjki o fałszywkach, o woli Suwerena. Boli tylko to, że dzisiaj każda k.... W skarpetkach z symbolem Polski Walczącej to jedyny Prawdziwy Patriota - nawet jeśli nie umie się podpisać a HWDP pisze przez H, a nie CH.

          • 0 0

  • Przecież ten cały strajk, okrągły stół, zrobili sami TW wspólnie w UB. Więc czym tu się ekscytować. (8)

    Dopiero od 2 lat mamy prawdziwą Polskę, która podniosła się z kolan. Obecnie mamy też sojuszników z prawdziwego zdarzenia patrz Gruzja.

    • 31 55

    • Lech Kaczyński też tam był i pomagał. (4)

      • 7 7

      • bzdura! (1)

        Dość tej prowokacji. Wracaj do Moskwy!

        • 4 7

        • Obejrzyj zdjęcia z obrad okrągłego stołu....

          I poczytaj kto był kandydatem Bolka na szefa Solidarności, kiedy Lw został prezydentem.

          Fsb broni, Fsb radzi, Fsb nigdy nie zdradzi.
          ... Kto jest jej agentem.

          • 5 4

      • Bracia Kaczyńscy byli jedynymi uczciwymi w tym towarzystwie. (1)

        ich teczki w IPNie są czyste, nie to to Bollka.

        • 5 12

        • Nie czyste, tylko sfałszowane.

          Jako jedyne.

          • 12 3

    • Szkoda że podnosząc się z kolan tyłu ludzi upadło (1)

      Na głowę.

      • 13 1

      • Kodowcy i i inni

        • 0 6

    • A, co znaczy Gruzja ,nic

      • 0 2

  • Czy to wtedy Bolencjusz I przeskoczyl przez mur ... (4)

    czy zostal dowieziony SBcka mororowka prosto z kolektury TotoLotka ?

    • 26 35

    • trolling

      • 2 1

    • Lech Wałęsa - największy obciach Polski

      • 6 5

    • Przeskoczył mur

      tylko nikt potem tego miejsca w murze nie potrafił wskazać :)

      • 7 4

    • Ten koleś za każdym razem się ośmiesza.

      On cały czas myśli że mówi do kolegów z zakładu i mu się uwierzy. Ale co wymagać po kolesiu po zawodówce.

      • 3 5

  • Matko Bosko Marksistowsko-Leninowsko :(

    Czy to Biedroń od ks. Jankowskiego opłatek bierze ?

    • 5 15

  • Pamietajcie ze ci ztego poprzedniego ustroju komunistycznego zbratali sie teraz z PO,Kodowcami, (9)

    Nowoczesną ,PZRPem ,SLD Komunistami i SBkami czy fundacja otwarty dialog finansowaną przez Putina.
    Judasze sprzedali sie za pieniądze jak niektórzy z dawnej Solidarności,czy okazało sie ze chcieli tylko dostac sie do koryta.Oni teraz sie połączyli razem by zniszczyc kraj i odzyskać władze .
    I maraton Solidarnosci jest tez tego upamiętnieniem.

    • 21 25

    • (1)

      Wielki Jarosław nie miał odwagi zapisać się do Solidarności.

      • 8 5

      • Mamusia z Urzedu Kontroli widowiski i Wydawnictw zakazała,

        • 1 0

    • Gdyby głupota mogła fruwać miałbyś odlot ,a tak musisz płacić za marne piwko

      • 4 3

    • DLACZEGO JÓZEF BĄK sie niezapisał do solidarnosci specjalista od rtynku lotniczego,komunikacji miejskiej i dziennikarstwa :)

      • 2 5

    • Co ty bredzisz , ,manipulujesz,wyborcy Pisu twój tekst łykną ,bo prostactwo ,a ludzie (1)

      inteligentni myślą i twojego prostackiego tekstu nie kupią

      • 5 2

      • jest was garstka

        40% do 20%

        • 1 1

    • jesteś cienkim pisowskim trolem ,ale masz sukces jako jedyny ,bo nie robisz błędów (1)

      • 2 3

      • Składnia nie ta, pomyśl zanim coś napiszesz

        • 0 1

    • Pamiętać trzeba myśli czy opinie ludzi inteligentnych ,a to co napisałeś to prostackie

      bzdury

      • 0 1

  • i UBecja przywiozła Bolka (7)

    ,zeby kontrolować nastroje wśród robotników. Wałek szybko był najgłośniejszy ( bo nie bał sie represji ubecji) i w ten sposób ubecja postawiła swego kapusia jako lidera strajków.
    Gawiedzi szybko sprzedano bajke o skakaniu prze mur...

    • 32 28

    • pie*rzysz bzdury . (1)

      • 4 6

      • Niestety taka prawda o tym po zawodówce gościu

        • 2 1

    • trolling

      Uwaga troll!

      • 5 5

    • Polacy i historia będą pamiętać Boleczka

      • 2 1

    • Ale mohery uważają go za bohatera

      • 1 1

    • cały KOR to ubecja? - lecz się pustaku

      • 1 1

    • a to prawda

      ale pokłon należy oddać Wałęsie i nie osądzać, krzywdy Polsce nie zrobił.
      Poddał się chwili jak wszyscy w stoczni i wywalczyli wolność, nikt nie sądził ze sprawy przybiorą taki obrót.
      A tera trzeba pilnować, przewrót i powrót do przeszłości bardzo bliski...

      • 1 2

  • A teraz szefem "Solidarności" został karierowicz ,który w stanie wojennym współpracował z ZOMO (2)

    Aha, jeszcze powtarza że jest z tego dumny. Np. z ochrony budynku TVP Urbana razem z zomowcami. A budynku bronił przed "chuliganami" i "wrogami władzy" z Soldarności jak podawali w telewizji.

    • 31 4

    • (1)

      PiS to KOMUNA w najgorszym wydaniu ,jak ktoś tego nie widzi to jest skończonym kretynem .

      • 9 4

      • Idź maluj kadłub, jesteś tyle wart co Bolek po zawodówce

        • 0 8

  • PYTANIE (2)

    Jaki tam strajk?
    Przecież to dwaj bracia wespół zespół z Antonim, sami komunę obalili.

    • 19 12

    • Wracaj do gimbazy bo musisz historię poprawic

      • 1 4

    • biorąc pod uwagę że już najdalej rok kaczki znikną ze sklepów a TW Balbiny oglosi się królami Polski i świętymi to wszystko

      • 0 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

kalendarz historyczny

1906 Poświęcenie kościoła pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu opis Biskup Chełmiński Augustinus Rosentreter poświęcił nowo powstały neogotycki kościół pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu przy ul. Kartuskiej w Gdańsku - Emaus /Siedlce/.

Sprawdź się

Która gdyńska ulica była w czasie II wojny światowej ulicą Gotów?