wiadomości

stat

Żołnierz RAF wykładowcą w Gdyni. Historia nauczyciela, który zjechał pół świata

artykuł historyczny
Najnowszy artukuł na ten temat

Morskie symbole Gdyni

Kwestionariusz osobowy Floriana Kaszuby, znajdujący się w zbiorach IPN w Gdańsku.
Kwestionariusz osobowy Floriana Kaszuby, znajdujący się w zbiorach IPN w Gdańsku.

Florian Kaszuba, który uczył m.in. studentów obecnego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, 6 września obchodziłby 94 urodziny. Jego bogate dzieje związane nie tylko z Trójmiastem, ale i Francją, Anglią, Azją oraz Afryką odtwarzamy z różnych fragmentów.



Po wpisaniu w wyszukiwarkę hasła "Florian Kaszuba" pokazuje się niewiele informacji. Jeden z punktów zaczepienia to skromna notatka o tym, że osoba o takim imieniu i nazwisku służyła w siłach lotniczych Wielkiej Brytanii podczas II wojny światowej. Zgadza się data urodzenia i kraj (6 września 1925, Francja) oraz data i miejsce śmierci (9 maja 2004, Gdynia).

Z tzw. listy Krzystka, którą prowadzi Fundacja Historyczna Lotnictwa Polskiego i która obejmuje polskich lotników służących w siłach powietrznych w Wielkiej Brytanii w latach 1940-47, wiadomo, że Kaszuba nie wyszedł poza korpus podoficerów młodszych.

Pojawia się natomiast rozbieżność. "Lista Krzystka" podaje, że Kaszuba urodził się w Lille przy granicy belgijskiej, ale w zachowanych dokumentach zapisana została miejscowość Mory, która znajduje się kilkadziesiąt kilometrów dalej. Obie miejscowości leżą w północnej Francji.

- Rodzina wyemigrowała do Francji w 1920 roku. Tam ukończyłem szkołę podstawową - średnią i rozpocząłem studia, które ukończyłem w Anglii - napisze później w swoim życiorysie Florian Kaszuba, choć pominie informację o służbie w RAF.
Co ciekawe, w innej wersji stwierdzi już tylko, że studiował (bez wskazywania kraju) oraz że w czerwcu 1948 "zgłosił się w konsulacie na wyjazd do Polski".

Nawet jeśli PRL-owskie służby nie mówiły o tym głośno, to jednoznacznie możemy stwierdzić, że dokładnie znały przeszłość Kaszuby. Informacja o jego służbie w RAF została umieszczona w tajnej notatce Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Szczecinie, która zachowała się w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej.

Chciał do Francji, trafił do Rumi i Gdyni



Po wojnie Kaszuba przeprowadził się do Polski, ale jego droga do obecnego Uniwersytetu Morskiego w Gdyni wiodła najpierw przez Łobez w dawnym województwie szczecińskim. Od 1948 do 1951 roku był tam nauczycielem, a następnie dyrektorem szkoły.

Z dokumentu Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Gdańsku wynika, że pod koniec tego okresu nawiązał kontakt z konsulatem Francji w celu "uzyskania paszportu i powrotu do Francji".

- Z  bliżej nieznanych przyczyn Kaszuba nie otrzymał paszportu i nie wyjechał - napisze później funkcjonariusz MO.
- Mógł podjąć pracę nauczyciela francuskiego i angielskiego w gimnazjum i liceum w Łobzie, ponieważ znał biegle te języki - napisali autorzy monografii I Liceum Ogólnokształcącego w Rumi, dokąd, na własną prośbę, przeniósł się Florian Kaszuba na początku lat 50.
Jesienią 1951 został dyrektorem szkoły ogólnokształcącej w Rumi, a tam przez chwilę uczył łaciny.

- To był eksperyment - przyznaje prof. Jerzy Hoppe, uczeń Floriana Kaszuby w latach 50. - W VIII klasie umożliwiono nam, poza obowiązkowym językiem rosyjskim, naukę zarówno angielskiego, jak i łaciny. Ale eksperyment zakończył się na naszej klasie, a właściwie grupce uczniów.

Szybki transfer do Szkoły Rybołówstwa Morskiego



Również i w tej miejscowości Florian Kaszuba nie zagrzał długo miejsca, bowiem pracował tam tylko dwa lata, po czym - jak ujął to w życiorysie - "został przeniesiony" do Szkoły Rybołówstwa Morskiego w Gdyni (dziś to Uniwersytet Morski). Przez kolejne trzy dekady uczelnia była jego punktem zaczepienia, ale tylko jednym z wielu miejsc pracy i własnej nauki.

Zdjęcie z 1963 r. Uczniowie pierwszego roku Wydziału Nawigacyjno-Połowowego Szkoły Rybołówstwa Morskiego w Gdyni zapoznają się z budową sieci, czyli trawlerowego włoka śledziowego przed swoim pierwszym rejsem na Morze Północne.
Zdjęcie z 1963 r. Uczniowie pierwszego roku Wydziału Nawigacyjno-Połowowego Szkoły Rybołówstwa Morskiego w Gdyni zapoznają się z budową sieci, czyli trawlerowego włoka śledziowego przed swoim pierwszym rejsem na Morze Północne. fot. Zbigniew Kosycarz/KFP

Między Gdynią a Indochinami



- Formalne kwalifikacje nauczyciela języka angielskiego uzyskał w listopadzie 1954 roku, zdając egzamin państwowy w Krakowie - ustalił Janusz Wolański, opracowując na potrzeby monografii rumskiego liceum życiorys Kaszuby. - W roku 1963 ukończył studia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, uzyskując tytuł magistra filologii romańskiej. W 1979 doktoryzował się na UAM w Poznaniu, przedkładając pracę doktorską "Kaodaizm. Społeczno-kulturowe podstawy i mechanizmy kształtowania się i rozwoju".
Skąd nagle zainteresowanie wietnamską religią u dawnego żołnierza i lingwisty? Jeszcze w latach 50. Kaszuba został tłumaczem konferencyjnym w Kambodży, potem Wietnamie (formalnie został oddelegowany do pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych), a następnie zastępcą przewodniczącego Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Indochinach. Jego pierwsza podróż do Azji miała miejsce w 1957 roku. W tym czasie rozpoczęła się wojna wietnamska.

Wizyta prezydenta Demokratycznej Republiki Wietnamu Ho Chi Minha w Gdańsku 23 lipca 1957 r.. Można zakładać, że Florian Kaszuba był wśród organizatorów wizyty wietnamskiego przywódcy.
Wizyta prezydenta Demokratycznej Republiki Wietnamu Ho Chi Minha w Gdańsku 23 lipca 1957 r.. Można zakładać, że Florian Kaszuba był wśród organizatorów wizyty wietnamskiego przywódcy. fot. Zbigniew Kosycarz/KFP
Takie wyjazdy zapewne nie byłyby możliwe, gdyby nie przynależność do PZPR. Kaszuba wstąpił do partii już w 1948 roku, a więc w praktyce w chwili zjednoczenia się Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej.

- Jest obywatelem lojalnym, pozytywnie ustosunkowanym do obecnej rzeczywistości - napisał milicjant, któremu w 1961 roku zlecono przeprowadzenie szczegółowego wywiadu na temat Kaszuby.
Jednak w Instytucie Pamięci Narodowej zachowały się materiały pochodzące z tego samego okresu, a wskazujące na wątpliwości władzy wobec Kaszuby.

- Posiadamy materiały, które stanowią podstawę do odmownego załatwienia zezwolenia na książeczkę żeglarską - napisał funkcjonariusz Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Gdańsku (lata później ten sam wydział pozytywnie zaopiniuje wydanie książeczki).
Mimo to, jak wynika z danych zachowanych z kolei w Kancelarii Prezydenta RP, w lipcu 1956 roku Florian Kaszuba otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi "za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie żeglugi".

Wykładowca w Zairze



Wykładowca pracował w Wyższej Szkole Morskiej do stycznia 1988 roku, kiedy przeszedł na emeryturę, ale nawet pod koniec życia był bardzo aktywny.

- Od 1980 do 1987 przebywał w stolicy Zairu Kinszasie, pracując na tamtejszym uniwersytecie w charakterze wykładowcy - ustalił Janusz Wolański z I LO w Rumi.
Zapewne było to możliwe dzięki temu, że językiem urzędowym w Zairze jest francuski (podobnie azjatyckie Indochiny były niegdyś francuską kolonią).

Florian Kaszuba zmarł 9 maja 2004 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Gdyni.

Opinie (24) 1 zablokowana

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

STOP Hejt! Przemyśl swoją opinię

Regulamin dodawania opinii

zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

kalendarz historyczny

1940 Gdyńska Stocznia w rękach Niemców Niemcy przejęli Stocznię Gdynia i zmienili jej nazwę. Do końca II wojny światowej nazywała się Deutsche Werke Kiel - Werk Gotenhafen.

1905 Poświęcono kościół ew. pod wezwaniem Wniebowstąpienia W miejscu starego kościoła z 1841 przy ul. Oliwskiej w Nowym Porcie został poświęcony nowy ewangelicki kościół pod wezwaniem Wniebowstąpienia. Obecnie jest to świątynia katolicka - franciszkański Kościół Morski.

Sprawdź się

Jaki gdański malarz był twórcą portretów książąt pomorskich oraz późniejszych władców Pomorza i Polski?

 

Najczęściej czytane