wiadomości

Stare żarna w Wielkim Młynie

artykuł historyczny
Najnowszy artukuł na ten temat

"Graffiti" sprzed ponad 200 lat w Wielkim Młynie

Fragmenty żarna, odnalezionego w Wielkim Młynie.
Fragmenty żarna, odnalezionego w Wielkim Młynie. fot. Dariusz Kula/Muzeum Gdańska

Podczas prac archeologicznych w Wielkim MłynieMapka odkryto dwa fragmenty żarna, czyli kamiennego dysku, służącego do mielenia ziarna. Archeolodzy szacują, że znaleziska pochodzą z początku XVIII wieku. Muzeum Gdańska zamierza wyeksponować je na wystawie, która znajdzie się w średniowiecznym zabytku, adaptowanym właśnie na Muzeum Bursztynu.



Czy zamierzasz odwiedzić Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie?

tak, gdy tylko zostanie otwarte 42%
tak, ale bez pośpiechu 34%
być może, nie wykluczam tego 15%
nie, to nie dla mnie 9%
zakończona Łącznie głosów: 821
Odkrycie reliktów dawnego wyposażenia Wielkiego Młyna nastąpiło podczas wymiany instalacji węzła centralnego ogrzewania. Pod pochodzącą z lat 90. skrzynką elektryczną, w warstwie gruzu, znajdowały się dwa kamienne fragmenty dysku, z charakterystycznym otworem w środku.

Archeolodzy, którzy sprawują nadzór przed przebudową, bez trudu rozpoznali w nich relikty żarna, czyli przyrządu służącego do mielenia ziarna. Wbrew pozorom odnalezione fragmenty nie są aż tak stare, jak mogłoby się wydawać. Zdaniem fachowców żarno zostało celowo rozbite i umieszczone jako wzmocnienie konstrukcji przekaźnika prądu.

Nie ze średniowiecza, ale z epoki nowożytnej



- Odkrycie fragmentów żarna nie powinno być dla nikogo zaskoczeniem. Kamiennych dysków używano tu do przemiału zboża w mąkę aż do 1880 r., gdy zamontowano turbiny parowe. Proces przemiału ziarna zachodził pomiędzy dwoma ocierającymi się o siebie żarnami, dolne, czyli tzw. leżak, było nieruchome, a górne, czyli biegun - ruchome. Z tego względu kamienie często wymieniano na nowe. Fragmenty odnalezionego przyrządu raczej należy wiązać z epoką nowożytną, być może z zainstalowanym tu ok. 1709-1710 r. młynem kieratowym, którego siłą napędową była nie woda, a konie. Takie rozwiązania stosowano powszechnie w okresach wojen oraz podczas XVII-wiecznego minimum klimatycznego. Młyn kieratowy zapewniał ciągłość pracy, marginalizował ryzyko wstrzymania dopływu wody przez kanał Raduni oraz wskutek silnych mrozów - wyjaśnia Monika Kasprzak, archeolog nadzorująca prace w Wielkim Młynie.
Władze Muzeum Gdańska wystąpią do pomorskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków z wnioskiem o przejęcie znaleziska, które zgodnie z prawem stanowi własność Skarbu Państwa. Jeśli wniosek zostanie uznany - a zapewne będzie to jedynie formalność - muzealnicy planują umieścić fragmenty żarna na wystawie poświęconej historii Wielkiego Młyna, która znajdzie się w Muzeum Bursztynu.

Remont Wielkiego Młyna odbywa się pod nadzorem archeologów.
Remont Wielkiego Młyna odbywa się pod nadzorem archeologów. fot. Dariusz Kula/Muzeum Gdańska

To być może nie ostatnie odkrycie



Archeolodzy nie wykluczają, że w toku prac zostaną dokonane kolejne odkrycia. W przyziemiu budowli kryje się jeszcze sporo gruzu, który pozostał po adaptacji na centrum handlowe.

- Obszar, w którym prowadzimy badania, został silnie zmodyfikowany po II wojnie światowej, a następnie w latach 90. XX wieku podczas adaptacji zabytkowego budynku pod przyszłe centrum handlowe. Pod nią znajduje się gruz, najpewniej są to pozostałości z prowadzonych wówczas prac. Mimo ograniczonego charakteru prac archeologicznych udało się nam odkryć fragment muru wystający poza obrys odbudowanego Wielkiego Młyna i to właśnie jemu poświęcimy więcej uwagi w nadchodzących tygodniach - uzupełnia Kasprzak.

Otwarcie Wielkiego Młyna 26 czerwca



Kapitalny remont Wielkiego Młyna rozpoczął się w lipcu tego roku. Jak już wielokrotnie informowaliśmy, celem prac jest adaptacja budynku na nową siedzibę Muzeum Bursztynu, które znajduje się obecnie z tzw. Katowni, czyli Zespole Przedbramia. Zgodnie z harmonogramem remont powinien potrwać od końca marca przyszłego roku.

Z końcem marca powinna się również rozpocząć wyprowadzka zbiorów z Katowni do nowej siedziby. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, uroczyste otwarcie Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie powinno nastąpić 26 czerwca. Wyznaczona data nie jest przypadkowa. Tego dnia przypada bowiem Światowy Dzień Bursztynu.

Otwarcie Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie zostało zaplanowane na 26 czerwca 2021 r.
Otwarcie Muzeum Bursztynu w Wielkim Młynie zostało zaplanowane na 26 czerwca 2021 r. fot. Dariusz Kula/Muzeum Gdańska

Opinie (62) ponad 10 zablokowanych

  • Przekaznik pradu? (1)

    a co to takiego? w jaki sposob on ten prad przekazuje? pewnie jakas specjalna metoda ??
    To moze nazwijmy jezdnie od teraz przekaznikami samochodowymi?
    Zarno jest tez przyrzadem?

    • 0 3

    • to już Tesla wymyślił

      • 0 0

  • jednak za komuny to był niedorozwój. (1)

    głupki rządziły miastami.

    • 1 1

    • i nic w GD nie zmieniło się

      • 0 0

  • Czy termin otwarcia jest możliwy jak rękę położy konserwator? (3)

    • 3 1

    • Poprzedni nie położył i dlatego żarna są pokruszone i zasypane.

      • 0 0

    • Chodzi ci (1)

      aby położył rękę na twoim czole i zbadał temperaturę? Oczywiście że terminu to nie zmieni.

      • 0 2

      • Właśnie nie jest to takie oczywiste

        • 2 0

  • Na gruz z tym, problemow tylko ludzia robia.

    • 0 1

  • Pewex czy flipery (2)

    Znaczy się, że w latach 90 podczas adaptacji odwalono szopke i nie było badań? Chodziło się tam podziwiać...

    • 35 2

    • Mac

      W latach 90 badania przeprowadzono skrupulatnie , tylko wyniki wrzucono głęboko do archiwum i zapomniano o nich. A teraz na nowo konserwator zabytków musi się wykazać.

      • 0 1

    • I dykoteka w jednym

      z odcinków serialu ,,Tulipan".

      • 3 0

  • Czyli....kamienny krąg

    ...odkopali A może to pozostałość po kamiennych kręgach...???

    • 1 1

  • Szok

    Stare żarna w Wielkim Młynie? Bosze, kto to słyszał?

    • 1 0

  • No ja tam byłem na koncercie zespołu Korpus. (2)

    Tak, tak. Był taki zespół...

    • 3 0

    • A ja byłem na spotkaniu z Jackiem Fedorowiczem - tuż przed ciemnymi okularami

      Kto da więcej?

      • 0 0

    • nie korpus a krokus

      • 1 1

  • Nie żarna a kamienie młyńskie

    Żarna to urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego.
    W młynach zawsze są kamienie młyńskie.

    • 3 0

  • Czekam na otwarcie muzeum.

    Będzie muzeum. Był Pewex. Był salon gry w bingo. Była mała galeria handlowa. Przez pewien czas odbywały się koncerty rockowe. Byłem na koncercie zespołu Tilt.

    • 2 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

kalendarz historyczny

1981 Ksiądz Bernard Sychta doctorem honoris causa opis Doctorem honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego został badacz języka kaszubskiego, autor między innymi Słownika gwar kaszubskich, Ksiądz Bernard Sychta.

Sprawdź się

Budowę Wielkiej Alei, dziś noszącej miano Alei Zwycięstwa, zainicjował w II połowie XVIII wieku: