- 1 Jak sprawa Amber Gold zmieniła prawo (92 opinie)
- 2 Piękne werandy odtworzone w kamienicy (62 opinie)
- 3 Lody Miś były serwowane na ruinach zamku (127 opinii)
- 4 Siedem pchnięć, dziura w głowie od kuli i złamana ręka (24 opinie)
- 5 Szukają szczątków legionisty na Westerplatte (81 opinii)
- 6 Po 80 latach dzwony wróciły do Gdańska (193 opinie)
Pruski orzeł wrócił na gmach gdańskiej delegatury ABW
Nad wejście do gmachu delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przy ul. Okopowej 9 w Gdańsku powróciła płaskorzeźba pruskiego orła. Detal został zrekonstruowany w symbolicznej formie, podczas trwającego właśnie kapitalnego remontu elewacji. - Orzeł powrócił na kartusz, bo tam pierwotnie był. Prace konserwatorskie nigdy nie mają na celu zakłamywania historii - komentuje rzecznik prasowy wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Czytaj więcej: Zabytkowa siedziba ABW odzyskuje dawny blask
Ponadto zakres prac obejmuje osuszenie i zaizolowanie fundamentów kompleksu oraz naprawę instalacji kanalizacji deszczowej i odgromowej. Zgodnie z harmonogramem zabytkowy budynek powinien odzyskać dawny blask na początku przyszłego roku.
Orzeł został odtworzony...
W związku z tym, że remont odbywa się pod ścisłym nadzorem konserwatorskim, celem renowacji jest także przywrócenie pierwotnej formy architektonicznej zabytku. Innymi słowy, jego elementy, które zniknęły na przestrzeni dziejów, są teraz pieczołowicie odtwarzane. I tak oto przywrócona zostanie furta bocznego wejścia - obecnie zamurowana - do dawnego skrzydła więziennego, wrota bramy wjazdowej oraz pierwotny wygląd muru ogrodzenia, z którego m.in. zostaną usunięte wtórne tynki. Kilka dni temu nad bogato zdobionym wejściem głównym do gmachu został zrekonstruowany kolejny detal architektoniczny.
Na kartuszu, czyli ozdobnej tarczy, ponownie pojawił się charakterystyczny orzeł. To herb Prus, a właściwie Królestwa Pruskiego. Niezaznajomionym z historią warto wyjaśnić, że w chwili powstania płaskorzeźby - co miało miejsce w pierwszej dekadzie XX stulecia - Prusy, na terenie których znajdował się Gdańsk, były częścią składową II Rzeszy Niemieckiej. Była ona państwem związkowym i nic nie stało na przeszkodzie, aby na budynkach państwowych umieszczać symbole poszczególnych krajów związkowych. Dzięki temu na kartuszu mógł pojawić się herb Prus, a nie herb II Rzeszy.
Pruski orzeł został oczywiście skuty tuż po wojnie, podobnie zresztą jak niemal wszystkie symbole niemczyzny na terenach Ziem Odzyskanych. Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, że ówczesna wrogość do wszystkiego, co kojarzyło się z Niemcami, to po prostu logiczna konsekwencja okrutnej okupacji, jaką zgotowali Polakom.
...ale w symbolicznej formie
Jak można przekonać się na podstawie zdjęć wykonanych tuż przed rozpoczęciem remontu, w kartuszu bez trudu można było dostrzec kontury orła, szczególnie rozczapierzonych skrzydeł. Co ciekawe, orzeł został zrekonstruowany jedynie w formie symbolicznej. Płaskorzeźba jest nieostra, o nienaturalnie porowatej strukturze. Patrząc na nią z daleka, wydaje się jakby rozmyta. To oczywiście celowy zabieg, a nie partactwo ekipy budowlanej.
- Można to skwitować krótko: orzeł powrócił na kartusz, bo tam pierwotnie był. Normalną praktyką konserwatorską jest odtwarzanie oryginalnej formy takich budynków. Podobnym przykładem było odtworzenie pruskiego orła na dawnym przedszkolu przy ul. Słowackiego we Wrzeszczu. Budynek przy ul. Okopowej pochodzi z czasów, gdy Gdańsk był prowincjonalnym miastem niemieckim, stąd taka, a nie inna ornamentyka. Prace konserwatorskie nigdy nie mają na celu zakłamywania historii. W tym przypadku zdecydowano się na rozwiązanie kompromisowe, czyli rekonstrukcję symboliczną, która powinna pogodzić dwa skrajne stanowiska odnośnie do renowacji kartusza - komentuje Marcin Tymiński, rzecznik prasowy pomorskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Niemieckie symbole budzą zażarte dyskusje
Wspomniany przez naszego rozmówcę spór opisaliśmy w niemal identycznej sprawie w 2015 r., kiedy to na kartuszu dawnej przychodni kolejowej przy Podwalu Grodzkim również został odtworzony pruski orzeł. Jak można było przekonać się w komentarzach pod artykułem naszych czytelników, można było z grubsza podzielić na dwie przeciwstawne grupy. Pierwsi byli oburzeni decyzją o odtworzeniu detalu, gdyż ich zdaniem w polskim Gdańsku nie powinno się przywracać symboli niemieckiego panowania. Tym bardziej, że to właśnie Prusy były jednym z trzech zaborców, którzy wymazali nasz kraj z mapy Europy pod koniec XVIII wieku.
Czytaj więcej: Pruski orzeł powróci na fasadę dawnej przychodni przy Dworcu Głównym w Gdańsku
Natomiast drudzy chwalili to posunięcie, gdyż potraktowali to jako poszanowanie lokalnej historii. Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, tej drugiej postawie nie towarzyszy - o co oskarżają niektórzy - tęsknota za powrotem Gdańska w granice Niemiec. Zresztą, biorąc pod uwagę niemal całkowitą wymianę ludnościową, jaka dokonała się w Gdańsku po zakończeniu wojny, tego typu zarzuty nie sposób traktować poważnie.
Czytaj więcej: Salomonowa decyzja ws. napisu "Polizeipräsidium" na siedzibie ABW
Decyzja konserwatora w sprawie orła na siedzibie ABW ma bardzo podobny charakter do tej, jaką podjęto w sprawie innego kontrowersyjnego detalu na tym samym budynku. Chodzi o wykutą tuż pod kartuszem inskrypcję "Polizeipräsidium". Po wojnie została ona pokryta warstwą tynku, ale na tyle cienką, że litery spod niej prześwitywały. Wojewódzki konserwator zabytków podjął jednak salomonową decyzję. Ani nie nakazał skuć napisu, ani uwidocznić, a jedynie oczyścić pokrywający go tynk. Rzecznik konserwatora tłumaczył, że to, w jaki sposób potraktowano napis tuż po wojnie, należy po prostu traktować jako świadectwo czasów.
Kilka słów o historii gmachu przy ul. Okopowej 9
Budynek przy ul. Okopowej 9 powstał w latach 1902-1905 w stylu neorenesansowym. Przez pierwsze cztery dekady funkcjonowało w nim prezydium - co zgodnie z polską nomenklaturą można przetłumaczyć jako "komenda" - policji, kolejno pruskiej (od 1905 roku), Wolnego Miasta Gdańska (od 1919 roku) i niemieckiej (od 1939 roku). Ponadto w okresie międzywojennym nieoficjalnie działała tu komórka Abwehry, zaś w czasie wojny ulokowano tu także siedzibę Sicherheitsdienst.
Choć wiosną 1945 r. znaczna część okolicznej zabudowy została obrócona w perzynę, gmach przetrwał bez szwanku wojenny czas. Bynajmniej nie było to dziełem przypadku. Zdobywający Gdańsk Sowieci chcieli po prostu przejąć znajdujące się tutaj archiwa niemieckich służb. Po wojnie budynek przy ul. Okopowej - jak przemianowano Karrenwall (pol. Wał Karowy) - nadal skrywał tajemnice kolejnych służb. W latach 1945-1954 mieścił się w nim Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, a w latach 1954-1990 Służby Bezpieczeństwa. Po przemianach ustrojowych budynek przejął Urząd Ochrony Państwa, a od 2002 r. do chwili do obecnej rezyduje tu Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Miejsca
Opinie (341) ponad 50 zablokowanych
-
2020-10-20 18:39
Herb Prus, to nie herb Niemiec. Prusy Książęce były lennem zależnym od Polski (patrz hołd pruski). (8)
Prusy, to kontynuacja państwa Zakonu Krzyżackiego, a nie cesarstwa Niemiec - nie mylcie pojęć. Gdańsk był pod zarządem Zakony Krzyżackiego, który sporo zainwestował w Gdańsku. Chociażby jedną z jego inwestycji jest Kanał Na Stępce. Przestańcie zachowywać się, jak patridioci, którzy za wszelką cenę chcieliby napisać historię na nowo, że Gdańsk był rdzennie polskim miastem. Przykro mi, ale nie był. Polacy zawsze stanowili mniejszość w Gdańsku.
- 26 18
-
2020-10-20 19:02
(4)
Coś mi się zdaje,że Gdańsk od jakiegoś czasu należy do Polski i jest w zdecydowanej większości zamieszkały przez Polaków. Nie starajmy się różnymi sposobami wracać i przywracać tego co było.
- 8 8
-
2020-10-20 19:03
(2)
Tak, zburzmy kościół mariacki wybudowany przez tych ohydnych Niemców.
- 7 3
-
2020-10-20 19:25
I usuńmy krzyże z herbu!
- 2 1
-
2020-10-20 19:25
Budowali Krzyżacy, a to przecież nie Niemcy. He, he, he
- 7 0
-
2020-10-20 20:47
To, że Gdańsk został włączony w 1945 roku do Polski nie oznacza, że należy usuwać ślady jego historii
i udawać, że Gdańsk był rdzennie polskim miastem.
- 8 4
-
2020-10-20 19:18
1308r. Mówi Ci to coś? (1)
- 2 3
-
2020-10-20 20:45
Tak, Krzyżacy wycięli w pień kilkuset zwolenników Brandenburczyków. Doucz się historii.
- 4 1
-
2020-10-20 19:26
Nie wytłumaczysz.
- 6 0
-
2020-10-20 18:44
kamyczek do kamyczka az przeleje sie czara goryczy
Typowe działania pro niemieckie nacechowane antypolonizmem.
- 20 15
-
2020-10-20 18:45
Nastepny krok to nazwy ulic po niemiecku a co idzcie na całośc to historia.
- 20 12
-
2020-10-20 18:56
Ja bym wstawił zamiast tego orła kod
QR z linkiem do strony w internecie.
- 7 1
-
2020-10-20 18:59
Niech se zeskrobią znaczki na limuzynach (1)
rządowych i swoich passatach.
- 9 4
-
2020-10-20 19:27
Szkoda że matka o skrobaniu nie pomyślała
- 1 0
-
2020-10-20 19:00
danzig
IV Rzesza rośnie w siłę !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
- 15 9
-
2020-10-20 19:13
(4)
W gdansku mieszkaja przesiedlency z kresów....ludnosc tego miasta w okresie rozkwitu była w wiekszosci niemiecko jezyczna....oraz kaszubska...wszystkie budynki sa dzielem niemców dlatego sa takie imponujace polskie miasta sa brzydkie.....zobacz sciana wschodnia,kroków ipt.......gdanszczan bo uwazam ze kto tu mieszkał byl gdanszczaninem nie miemcem.................
- 17 19
-
2020-10-20 19:57
(2)
Owszem, byli tacy, którzy nie czuli się Niemcami, ale w czasie wojny musieli się opowiedzieć za lub do obozu koncentr.
- 5 0
-
2020-10-20 23:27
(1)
Za niczym się nie musieli wypowiadać. Wypełniali kwestionariusz, na podstawie którego "przydzielano" ich do odpowiedniej grupy.
- 1 2
-
2020-10-21 12:54
Deutsche Volksliste
Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.
Praktyka wyglądała tak - starostwa rozsyłały ankiety, które zawierały pytania o przynależność wyznaniową, od kiedy rodzina mieszkała w danym rejonie, jakie kończono szkoły, o krewnych w Niemczech itd.
Ankieta była wysyłana do domu.
Urzędnik w starostwie oceniał ankietę i wedle własnego uznania przyznawał jedną z czterech kategorii.
Ankieta była obowiązkowa. Nie można było nie odpowiedzieć urzędowi.
Najpierw przychodził ktoś z gminy i prosił o wypełnienie ankiety. Potem żandarm groził palcem opieszałym, a w końcu można było trafić nawet do obozu. Nikt nie podpisywał volkslisty, a do dzisiaj używa się takiego zwrotu. Można było się odwołać co najwyżej do urzędu na poziomie rejencji, czyli jakby województwa. Jednak nikt przy zdrowych zmysłach nie odwoływałby się prosząc o niższą kategorię, bo byłby to krok samobójczy.- 2 0
-
2020-10-20 20:25
Zobacz sobie jak wyglądał Gdańsk po wojnie
- 2 0
-
2020-10-20 19:14
olo
czas wyswobodzić sie spod polsko zydowskiej okupacji...i stworzyc drugi honkong!
- 7 9
-
2020-10-20 19:28
(1)
A kiedy pomnik hitlera?
- 22 10
-
2020-10-20 19:43
najpierw kajzera
przed Bramą Wyżynną
- 2 0
-
2020-10-20 19:35
(1)
no to dulcyneja az piszczy z radosci
- 23 7
-
2020-10-21 01:49
Doprawdy? A komu podlegają gospodarze tego budynku? Bo na pewno nie władzom miasta Gdańska.
- 2 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.