wiadomości

Trwa wyburzanie 100-letniej fabryki olejów z ciekawą historią

artykuł historyczny

Film z wyburzania dawnych zakładów Olvit w Letnicy. Stan na 23 lutego 2020 r.

Amada, Olvit czy Kruszwica. Na przestrzeni lat, przedsiębiorstwo zlokalizowane przy ul. Wiślnej 16 w Letnicy nosiło różne nazwy, ale zawsze produkowano w nich tłuszcze roślinne. Sześć lat temu zostało ono zamknięte, a w styczniu rozpoczęły się prace rozbiórkowe jego budynków, które zgodnie z harmonogramem powinny zakończyć się w czerwcu. Na przestrzeni niemal stu lat fabryka była świadkiem wielu ciekawych wydarzeń, niekoniecznie związanych z działalnością produkcyjną.



Wiedziałe(a)ś, że w Letnicy była fabryka olejów spożywczych?

tak, używałe(a)m wielu ich produktów 47%
nazwę znałe(a)m, ale nie wiedziałe(a)m, że firma jest z Gdańska 14%
nie, nigdy nie słyszałe(a)m o tej fabryce i jej produktach 39%
zakończona Łącznie głosów: 1751
Nasz czytelnik, pan Marcin, poinformował, że z krajobrazu Letnicy, tuż przy kanale portowym, znika zabudowa, spośród której wyróżniają się silosy wieżowe. To teren przedsiębiorstwa, które na przestrzeni blisko stu lat funkcjonowało pod różnymi nazwami, ale przedmiot jego działalności pozostawał niezmienny.

Zawsze zajmowało się ono przetwórstwem nasion oleistych i produkowaniem z nich tłuszczów roślinnych, przede wszystkim margaryny i oleju rzepakowego.

Brytyjsko-duński kapitał



Zakłady powstały wkrótce utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska w 1920 r., ze znacznym udziałem kapitału brytyjsko-duńskiego. Ich pierwotna nazwa brzmiała Amada, co było skrótem pełnej nazwy Aktiengesellschaft für Margarinefabrikation Danzig. Współcześnie należałoby przetłumaczyć tę nazwę jako "Produkcja margaryny w Gdańsku Spółka Akcyjna", jednak w przedwojennej polskiej prasie można natrafić na archaiczne tłumaczenie "Towarzystwo akcyjne dla fabrykacji margaryny w Gdańsku".

Logo fabryki Amada.
Logo fabryki Amada. źródło: Danziger Volksstimme/library.fes.de
Produkowane tutaj wyroby, przede wszystkim margaryna, były bardzo popularne wśród mieszkańców Wolnego Miasta Gdańska. W spiżarni praktycznie każdego domu można było znaleźć opakowania oznaczone logiem z charakterystyczną głową. O ich popularności świadczy również fakt, że znaczna część produkcji była eksportowana do Polski i Niemiec.

Co ciekawe, nazwa Amada była używana jeszcze przez kilka lat w już polskim Gdańsku, choć spółka została po wojnie znacjonalizowana i weszła w skład państwowego przedsiębiorstwa "Portowe Zakłady Przemysłu Olejarskiego i Tłuszczowego".

Karuzela nazw na przestrzeni lat



Na wskroś niemiecki rodowód nazwy zakładów w Letnicy nie uszedł jednak uwadze ówczesnej prasy, która domagała się ich przemianowania.

-Zdaje się, że nazwa Amada zbyt długo utrzymuje się w polskiej gospodarce i jako skrót nazwy nieistniejącego przedsiębiorstwa powinna wyjść z użycia. Tym bardziej, że już półtora roku temu, wskutek naszej interwencji, zniknął z terenu Przeróbki w porcie gdańskim wielki napis "Alldag", które to słowo jest skrótem również przedwojennej gdańsko-niemieckiej firmy "Allgemeine Lagerbetriebs Aktiengesellschaft" - napisano w Dzienniku Bałtyckim z 12 grudnia 1950 r.
Apel odniósł pożądany skutek, wkrótce potem dawna Amada zaczęła funkcjonować pod nazwą Gdańskie Zakłady Przemysłu Tłuszczowego im. gen. Walerego Wróblewskiego. Przedsiębiorstwo przetrwało przemiany ustrojowe. Z jego majątku utworzono w latach 90. Zakłady Przemysłu Tłuszczowego Olvit, których wyroby pamięta zapewne większość naszych czytelników. Wreszcie w 2006 r. zostały one zakupione przez Zakłady Tłuszczowe Kruszwica, czyli jednego z największych w Europie Środkowej producentów tłuszczów roślinnych.

Reklama zamieszczona w gazecie Danziger Volksstimme z 9 listopada 1928 r. "Gospodynie, jeśli chcecie zaoszczędzić, kupujcie [masło - dop. red.] Amada-Buttergold" - brzmi umieszczone na niej hasło.
Reklama zamieszczona w gazecie Danziger Volksstimme z 9 listopada 1928 r. "Gospodynie, jeśli chcecie zaoszczędzić, kupujcie [masło - dop. red.] Amada-Buttergold" - brzmi umieszczone na niej hasło. źródło: Danziger Volksstimme/library.fes.de

Zamknięcie zakładów nastąpiło już sześć lat temu



Filia Zakładów Tłuszczowych Kruszwica w Letnicy została zamknięta w 2014 r. Przez kolejne lata teren przedsiębiorstwa pozostawał opustoszały, ale jego właściciel zlecił dozór zewnętrznej firmie ochroniarskiej. Dzięki temu, budynki nie zostały rozszabrowane przez złomiarzy oraz nie stały się miejscem bytowania osób bezdomnych.

Trzy lata później, tj. w 2017 r., teren przedsiębiorstwa został zakupiony przez Zarząd Morskiego Portu Gdańsk. Natomiast w latach 2016-2018 przeprowadzono proces usunięcia z budynków wszelkiego wyposażenia. Przejawiające jakąkolwiek wartość urządzenie produkcyjne zostały sprzedane, wśród nich pochodzący z lat 70. metalowy zbiornik na olej.

Czytaj więcej: Gigantyczny zbiornik został przewieziony nocą przez Gdańsk

Gigantyczny obiekt o średnicy blisko 5,5 m i wysokości 13 m został zakupiony przez przedsiębiorstwo z Bytowa w województwie pomorskim. Dlaczego wspomnieliśmy właśnie o tym zbiorniku? Otóż w 2016 r. relacjonowaliśmy z kamerą karkołomną, ale zakończoną pełnym sukcesem akcję wywiezienia go z Gdańska na naczepie tira.

Zakłady Amada na przedwojennym zdjęciu. "Vitello. Najlepsza margaryna Gdańska" - brzmi tłumaczenie napisu na parkanie.
Zakłady Amada na przedwojennym zdjęciu. "Vitello. Najlepsza margaryna Gdańska" - brzmi tłumaczenie napisu na parkanie. źródło: fotopolska.eu

Spore zainteresowanie kupnem zwolnionej działki



Po opróżnieniu zakładów w Letnicy z wyposażenia, ich wysłużone budynki nadawały się już tylko do wyburzenia. Ciężki sprzęt budowlany pojawił się między nimi na początku stycznia. Dzięki tej decyzji, w przemysłowej części Gdańska zwolni się niebawem ogromna nieruchomość. Władze portu ujawniają, że nie tylko ze względu na jej powierzchnię, ale również dogodną infrastrukturę drogową i kolejową, cieszy się wyjątkowo dużym zainteresowaniem potencjalnych kupców.

- Zgodnie z ustawą o portach i przystaniach morskich, Zarząd Morskiego Portu Gdańsk prawem pierwokupu nabył teren zakładów tłuszczowych w 2017 r., a przejął na początku 2018 r. Powierzchnia terenu to 45 tys. m kw. z dostępem do drogi publicznej. ZMPG podjął decyzję o rozbiórce wszystkich budynków byłych zakładów ze względu na ich zły stan techniczny. Obiekty nie nadawały się już do użytku. Pracę rozbiórkowe rozpoczęły się 7 stycznia tego roku i potrwają do czerwca, przeprowadza je firma TKJ Matuszewski z Grudziądza. Zwolniony teren zostanie skomercjalizowany, obecnie trwają negocjacje z potencjalnymi nabywcami - informuje Tomasz Dresler z działu marketingu Zarządu Morskiego Portu Gdańsk.

Fabryka Amada pojawiła się w kronice filmowej WFDiF z 1949 r.


Loty reklamowe i pierwsza praca Anny Walentynowicz



Na koniec warto wspomnieć o kilku ciekawostkach, związanych z wyburzanymi właśnie zakładami. W latach 1929-1930, na reklamy Amady można było natrafić nie tylko w prasie, ale również... w przestrzeni powietrznej. Członkowie Akademickiej Grupy Lotniczej z Politechniki Gdańskiej wykonywali dla spółki tzw. loty reklamowe, które odbywały się nie tylko nad terytorium Wolnego Miasta Gdańska, ale również Polski. Na czym właściwie polegała ta zaskakująca - nawet jak na współczesne realia - forma reklamy? Otóż pilotowany przez członków grupy samolot miał doczepiony do ogona baner, na którym widniała nazwa fabryki.

2 września 1939 r., nieopodal Amady został ujęty przez Niemców Franciszek Mionskowski, jeden z bohaterskich obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku, któremu udało się uciec z jej budynku w trakcie zajmowania go przez gdańskich policjantów i ss-mannów. Z kolei w 1950 r., w zakładach w Letnicy przez kilka miesięcy pracowała na stanowisku pakowaczki Anna Walentynowicz. Była to jej pierwsza praca, podjęta po przeprowadzce do Gdańska. To właśnie po zwolnieniu się z dawnej Amady, późniejsza legenda Solidarności zatrudniła się w Stoczni Gdańskiej.

Przerzut broni dla niemieckich dywersantów



Natomiast pod koniec lat 30. Amada znalazła się w centrum afery szpiegowskiej pomiędzy Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem i Niemcami. Jak się okazało, w fabryce w Letnicy zajmowano się nie tylko produkowaniem tłuszczów spożywczych, ale również... przerzutem broni dla Niemców, zamieszkujących w granicach przedwojennej Polski. Warto wspomnieć, że te wydarzenia stały się inspiracją dla scenariusza jednego z odcinków nieco zapomnianego serialu "Na kłopoty Bednarski".

Czytaj więcej: Filmowe Trójmiasto. Bednarski szuka kłopotów w Gdańsku

- Amada zapisała się na kartach historii także w związku z zaangażowaniem w przemyt broni i uzbrojenia wojskowego dla dywersji niemieckiej na terenie II Rzeczypospolitej. Dość powiedzieć, że prawą ręką Holgera Ditleva Schradera, dyrektora fabryki, był Alfred Bölke, związany z niemieckim wywiadem już od lat I wojny światowej. Fabryka udostępniała swoje pomieszczenia i tabor samochodowy zaufanym funkcjonariuszom policji i Abwehry. Zakład w Letnicy był główną bazą, w której przygotowywano nielegalne przesyłki, z materiałami wcześniej przemyconymi do Gdańska głównie z Prus Wschodnich. Przerzucano je, wykorzystując firmowe ciężarówki rozwożące produkty fabryki do hurtowni i sklepów w północnej Polsce - opowiada dr Jan Daniluk, dyrektor Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego, badacz historii Gdańska w XIX i XX w.
Przedwojenna grafika, przedstawiająca fabrykę z lotu ptaka.
Przedwojenna grafika, przedstawiająca fabrykę z lotu ptaka. źródło: fotopolska.eu

Wymiana szpiegów



Do odkrycia intrygi walnie przyczynił się przede wszystkim polski inspektor celny, wykonujący swoją służbę na terenie zdominowanego przez Niemców miasta. Niewiele brakowało, a zapłaciłby za to najwyższą cenę. Na szczęście koniec końców udało mu się zachować nie tylko życie, ale i odzyskać wolność.

- Polski kontrwywiad odkrył mistyfikację i zatrzymał jeden z wozów, a w nim załogę posługującą się radiostacją nadawczą i posiadającą mapę z lokalizacją polskich obiektów wojskowych. Rozszyfrowanie działalności "Amady" możliwe było głównie dzięki pracy polskiego inspektora celnego w Wolnym Mieście, Jana Lipińskiego. W czerwcu 1939 roku został podstępnie uprowadzony przez Niemców i pobity do nieprzytomności. Aresztowany i skazany pod zarzutem obrazy Adolfa Hitlera, ostatecznie został w sierpniu 1939 roku wydany stronie polskiej w zamian za niemieckich szpiegów pojmanych na terenie Polski - uzupełnia dr Daniluk.

Zwiedź położoną tuż obok zakładów kamienicę, która również została przeznaczona do rozbiórki

Opinie (394) ponad 10 zablokowanych

  • (25)

    Ciekawy artykuł,kawał historii...Jak wiele naszych zakładów zostało sprzedanych za bezcen,jak wiele zlikwidowanych.Szkoda.Czy zamiast wyburzać nie lepiej zrobić muzeum o ocalić dla następnych pokoleń?Ehhh...shadow and dust.Czuway!

    • 131 125

    • Tak, muzeum (10)

      najlepiej z oryginalnym "zapachem" jaki tam panował przy produkcji.
      Zawsze mogłeś się skrzyknąć z takimi jak Ty, miłośnikami przemysłu tłuszczowego i przejąć za bezcen wybrane "eksponaty".
      Czy wy w domu też wszystko trzymacie dla wnuków i prawnuków?

      • 36 13

      • Mogles przejac za bezcen?

        Chyba ,ze byles rozwijajacym sie deweloperem znajacym odpowiednich prawnikow i panow od przeksztalcen gospodarczych. Ten teren nie kosztowal tyle co paczka groszkow.Wiec kupic go mogli ludzie z duza kasa..Deweloper to w 95 % nie milosnik historii tylko szybko zarobionej kasy..Czlowiek bez skrupulow dla ktorego zabytki czy las do wyciecia w centrum miasta nie stanowia zadnego problemu...Oni przeciez niosa swiatlo i postep..Buduja dla ludu ,dla jego dobra. Szkoda,ze nie potrafia przy tym zachowac takich budynkow jak ten obok....albo chociaz nie zlecac podpalen czy dewastacji....no ale wkladajac pieniadze w remont...blokowali by cenne metry kwadratowe w 4 krotnie wyzszym wiezowcu....kasa misiu kasa.

        • 20 10

      • no oryginalne to teraz mamy Szadółki! tamte zapachy były be

        te teraz są nowoczesne

        • 11 5

      • Wątek szpiegow (5)

        Dziś Niemcy to samo robią w ECS i innych Galeriach

        • 10 17

        • (4)

          jak widzisz wszędzie knujących niemców to idz do psychiatry

          • 12 7

          • A Galeria Bałtycka i teren pod nią kto na zawsze stał się właścicielem w środku miasta (1)

            Odpowiem , Niemiec niejaki Otto

            • 9 7

            • to się nazywa prywatyzacja i jest domeną prawicy. jak chcesz mieć wszystko znacjonalizowane i państwowe to zapisz się do pisu. oni lubia takich komuchów

              • 9 6

          • A kto jest właścicielem gruntu i Galerii Bałtyckiej jak nie Niemiec , dzbanie POmielony (1)

            • 11 9

            • pisnięty jesteś garnku podkarpacki

              • 0 1

      • Cikawy artykuł, szkoda tylko,że brakuje w nim informacji o tym,że każdy inwestor musi pytać o zgodę

        Zarządu Morskiego jeśli zamierza sprzedać/nabyć cokolwiek na tym terenie nawet w sytuacji gdy właścicielem terenu nie jest Zarząd Morski. A na taką zgodę się czeka i czeka.

        • 3 0

      • uwielbiam to hasło

        bezcen, za grosze....
        na ogół formułują je nieogarnięci osobnicy bez tych groszy

        • 1 0

    • Za PO sprzedali jak wszystko (9)

      Nigdy więcej PO j władzy

      • 22 27

      • ZPT Olvit w Gdańsku zostały sprzedane w 2006 roku Zakładom Tłuszczowym Kruszwica S.A. (8)

        Rządził wtedy Kaczyński, to również jego rząd sprzedał Stocznię Gdańską w 2007 roku ukraińskiemu Donbasowi. Zatkało pisowskie kakao ?

        • 30 11

        • No zatkało, zatkało. Ale tego nas nie uczą na farmach trolli. (4)

          Nam każą pisać, że wzzystko sprzedała PeŁo i wszystko okradł Tusk, nawet jeśli jeszcz nie jest ukradzione, ale zawsze może zostać ukradzione...
          Jak teraz żyć z takim dysonansem???

          • 12 7

          • Ludzie wiedzą kim jesteście i obrażanie pisiorow nic ci nie da (1)

            Sprzedaliście wszystko co polskie

            • 8 9

            • co za bzdury

              • 5 2

          • Nic nie zatkało (1)

            Ludzie wiedzą. Piszesz sobie i odpowiwdasz ,? Zdrowy jesteś ?

            • 4 3

            • Czyżby ? Sam to wymyśliłeś czy na farmie cynk był ? Lecz się i tyle...

              • 0 0

        • Wtedy polski zakład został sprzedany polskiemu zakładowi

          Dopiero PO sprzedali developerowi

          • 8 7

        • Pis Po jedno zlo

          • 2 3

        • :)

          dziękuję za przypomnienie, piszesz jednak do ludzi którzy nie są zainteresowani twoimi argumentami
          " jesteś z nami albo nie jesteś prawdziwym polakiem"

          • 0 0

    • Po co?

      • 4 1

    • kup i rób muzeum

      • 8 2

    • tam juz niewiele zostalo (1)

      Jak zamkneli margarynownie, dobre kilka lat przed zamknieciem samych zakladow, to nie bylo tam juz w sumie nic ciekawego do ogladania. Duza powierzchnia z obdrapanymi scianami, wszechobecny chlod...

      • 8 0

      • Grunt to wartość a nie sprzęt

        • 3 0

  • Bardzo ciekawy artykuł :) (19)

    Wiadomo co tam powstanie czy to tylko pytanie retoryczne?

    • 158 10

    • apartamenty? (4)

      • 31 6

      • Raczej jakieś magazyny, żeby więcej ciężarówek korkowało miasto

        • 3 8

      • Osiedle Margarine Apartments (2)

        • 46 0

        • Hehe (1)

          Przy ulicy śliskiej numer zjechał...

          • 7 1

          • Albo przy Ziarnistej, numer zasypany...

            • 0 0

    • Developerowi Adamowicz sprzedał (12)

      • 22 22

      • Zdradzić ci mały sekret? (9)

        Adamowicz nie żyje o_O

        • 23 20

        • Sowiecki troll (2)

          PiS mu nie przekazał tej wiadomości

          • 21 12

          • W rosyjskim TVNie słyszałem

            • 12 14

          • Wtedy żył

            • 5 5

        • To było dzbanie w 2014 , jeszcze na nieszczęście żył (2)

          • 16 15

          • (1)

            Co bylo w 2014? Umiesz czytac ruski trolu? Bo w artykule jest przedstawiona historia wlascicieli i w ktorym miejscu widzisz sprzedajacego adamowicza?

            • 12 6

            • A kto jak nie Adamowicz ?

              Świętego z niego zróbcie i tak ludzie pamiętają

              • 13 6

        • (1)

          zdradzić ci mały sekret? ale układ tak i ma się dobrze :)

          • 12 9

          • Baba testament realizuje jak mówiła

            A ten z Santa Monica nadaje co ma robić

            • 14 8

        • Sprzedałł za życia

          • 1 4

      • kupił Port - a portem rządzą pisiory. (1)

        • 16 12

        • Twój pisior umarł już dawno

          • 5 4

    • spokojnie

      nie będzie to osiedle :)

      • 0 0

  • Fajny artykuł (7)

    Tego nie wiedziałem ;) szkoda że muszą to burzyć

    • 86 23

    • Nie musieli, ale PO sprzedali jak wszystko (4)

      Żebyś niemiecki olej jadł i kupował

      • 10 12

      • Niemiecka chemia najlepsza. (1)

        • 5 3

        • Ta z obozów ?

          • 4 2

      • Sprawdź daty sprzedaży kre..ynie pisowski (1)

        • 5 6

        • Złodzieje !

          Nic co polskie PO was nie zostanie ! Precz!

          • 4 4

    • nie musza, ale chca

      • 1 0

    • W latach 90 tych pracowałem tam w ramach outsourcingu

      W jakiejś spółdzielni studenckiej, robiliśmy tam różne rzeczy, sprzątanie magazynów, wyładunek wagonów z kartonami, wywóz makulatury itp. Jak była potrzeba to i ładowaliśmy tiry olvitem na wózkach widłowych. Ładne, przedwojenne budynki, wszyscy pracownicy mówili na firmę Amada. Kiedyś z kumplem byliśmy w piwnicach biurowca. Leżały tam stare transparenty z napisami w rodzaju Amerykanie, ręce precz od Wietnamu, ale najfajniejsze znalezisko to druciane skrzynki ze szklanymi butelkami po wodzie gazowanej, tzw. Syfony... Ech stare dzieje...

      • 5 0

  • Gdansk w tatym czasie jeszcze był przyjaznym dla ludzi miastem (11)

    • 127 47

    • Do czasow Budynia (6)

      • 26 28

      • masz racje

        • 14 16

      • Później wszystko skupiła mafia developerska (4)

        Za POzwoleniem rządzących , zniszczyli cały przemysł w Gdańsku , ludzie obudźcie się

        • 25 18

        • Np stocznię gdańską (3)

          • 1 5

          • Stocznia Gdańska zbankrutowała gdy (1)

            nadzór właścicielski nad nią sprawował tatuś niejakiego Kacperka Płażyńskiego.
            Zapomniałeś? O wyczynach Jaworskiego z PiS też trzeba ci przypominać?

            • 14 8

            • To nie prawda

              Tusk zniszczył stocznię i kłamał że ma inwestora z Kuwejtu

              • 6 7

          • to może przypomnij nam kto sprzedał tą stocznię Ukraińcom..

            • 8 3

    • tak, do dzisiaj pamiętam jak tam śmierdziało (1)

      • 9 5

      • To święty warsztat Bolka tak śmierdział ...kłamstwem

        • 4 8

    • najbardziej przyjazny był w latach 30. Szczególne dowody przyjaźni można było uzyskać w 39

      • 13 4

    • teraz mamy takich nie przyjaznych miastu którzy pisują w necie

      • 0 0

  • Za czasów PO PSL mielismy zwijanie Polski, jakie to szczescie ze juz nigdy nie beda rzadzic (61)

    • 234 263

    • teraz żądzą pejsowaci... (8)

      • 30 18

      • Uderzyłeś się w głowę, czy masz tak od dziecka ? (5)

        • 26 14

        • od małego ;) (4)

          • 15 0

          • Do pępka ? (3)

            • 8 1

            • 7 cm ... (2)

              • 3 0

              • He he he! Maluch! Ja mam 12! (1)

                • 2 2

              • 12 to ty masz zębów stałych

                • 4 1

      • Pisze się żondzą ! (1)

        • 2 0

        • żywiom i żondzom

          • 4 0

    • (31)

      Przypomnij jak możesz kto rządził w 2006 jak sprzedali Olvit ? Nie czasem ten mały kartofel ?

      • 62 9

      • (14)

        Przypomnij kto chcial sprzedać LOT)))

        • 20 24

        • Kto stocznię zlikwidował i kupiec z Kataru nie dojechał (9)

          • 25 6

          • (8)

            Dojechali z Donbasu! Buhahahaha. pis dzielce wszystko rozwalą.

            • 29 8

            • POznasz głupiego po smiechu jego (7)

              Okłamał Tusk publicznie zapewniając o inwestorze z Kataru . Gdańszczanie nigdy tego Tuskowi nie zaPOmna !

              • 13 36

              • (4)

                Nie skichaj się pisi trollu, inwestor z Kataru miał być w Szczecinie, taki z ciebie gdańszczanin od siedmiu boleści... :)

                • 23 7

              • (2)

                Była taka sytuacja, ale to już po tym jak za darmo kaczyński oddał stocznie ukraincowi miedzy innymi wtedy pan jaworski się nieźle obłowił na tej transakcji

                • 20 2

              • To są pomówienia , uważaj (1)

                • 1 9

              • nie pomówienia tylko fakty

                • 9 1

              • Pisi i pisi

                Masz deficyt pisi?

                • 5 1

              • Dokładnie (1)

                Pomijam emerytury 67 i ofe 51%

                • 4 7

              • Kto rządził w latach 2005-2007 i kto sprzedał SG

                2006 r. I pakiet (mniejszościowy), a wiosną 2007 r. II pakiet (większościowy) Stoczni Gdańskiej został sprzedany Ukraińcom.

                • 2 0

        • (2)

          haha czyli tusk który podobno chiał cos sprzedac (tak mowia piscowcy) jest gorszy od karakana który faktycznie sprzedał :D nie no komuchy pisowskie to naprawdę stan umysłu.

          • 25 5

          • Chyba stan aminokwasów. Gdzie tam umysł?

            • 13 1

          • 17 twoich głupich wpisów pod tym artykułem

            Musisz być zakompleksionym płazem

            • 1 3

        • Ile setek milionów wpompowano w LOT?

          Po co utrzymywać nierentowne firmy?

          • 13 4

      • (2)

        Tak, specjalnie tutaj przyjechał i dobił targu.

        • 4 8

        • Tusk , Gdańsk będzie Ci pamiętał

          • 11 30

        • Był dyrektorem stoczni d**ilu propisowski.

          • 17 1

      • W 2014 sprzedali , nie kłam (5)

        • 3 24

        • (4)

          W 2014r został zamknięty zakład, nawet nie umiesz czytać ze zrozumieniem pisuarze.

          • 20 5

          • Jestem lewakiem ty i**oto z sekty PO (3)

            Lewica, jak dojdzie do władzy w Gdańsku, to przywrócimy miejsca pracy dla tysięcy zwolnionych za PO

            • 4 21

            • (2)

              Wy już swoje sprzedaliście za waszych rządów, a ja nie jestem c.... z PO

              • 2 5

              • Ty z Kurkowej piszesz , wiemy (1)

                • 1 3

              • za to Ty ze srebrzyska

                • 4 1

      • a ile on rządził i jakie miał zaplecze? żadne (4)

        więc nie wyciągaj takich argumentów

        • 0 10

        • Stocznię Gdańską sprzedał Donbasowi rząd Kaczyńskiego, a dokładnie PiSowski Prezes stoczni Andrzej Jaworski (3)

          • 25 1

          • Gdzie teraz jest Jaworski? Po prezesurze (2)

            w PZU był prezesem Polskiego Związku Curlingu.

            • 14 0

            • występuje w Radiu Maryja

              • 10 0

            • Zawsze był dobry w kręceniu wałków..

              • 8 0

      • Pełowska grupa nawet Polskie Koleje Linowe sprzedała...szok co wyczyniali (1)

        • 4 6

        • Ruskim sprzedali strategiczne koleje ci z PO

          • 1 7

    • (7)

      Mistrzem sprzedaży za bezcen był niejaki Lewangowski w latach 90 sprzedał 80% zakładów.Mnóstwo ludzi straciło prace,wiele tragedii.A mimo to wciąż go wybierają choć nie zrobił kompletnie nic dla kraju.Dziwny jest ten świat.

      • 20 20

      • i nie ten pilkarz

        dzis pisze z dojcze telekom na necie o patriotyzmie ;)

        • 1 16

      • Ale w ryj od Korwina dostał ! (2)

        • 8 8

        • W ryj dostał Boni! Pysk Lewandera czeka na oklepanie. (1)

          • 5 6

          • chyba szubienica

            gdzie honor ?

            • 0 1

      • Cena zalezy od zainteresowania na rynku.

        Ludzie, Polska nigdy nie była potęgą gospodarczą. Nigdy nie będzie, nasze agencje rezerwy w ramach przygotowań do ciężkich czasów skupowały miał węglowy. To powinno wam coś powiedzieć. Te bajdy o wstawaniu z kolan zrobiły niektórym wodę z mózgu, nie wstawaliśmy z kolan, nie było takiej potrzeby. Krótki czas prosperity został zmarnowany, nie zrobiono żadnych zabezpieczeń na cięższe czasy, wszystko poszło w rozdawnictwo. Nakręcona została konsumpcja, ludzie zaczęli szastać kasą, wielu nie ma ani grosza odłożonego. Niektórych oczywiście nie stać, a inni przepultali pieniądze na bzdety, nawet nie na rzeczy potrzebne i istotne.

        • 17 2

      • jak ci pracownicy tylko chlali w robocie i udawali ze pracuja to dlaczego sie dziwisz ze ten ich zakład był nic nie wart w porównaniu z zachodem?

        • 8 3

      • w tym temacie

        tylko kto go wybiera -on tam jest raczej bez wybierania a z układu i tu dodał bym jeszcze mędrca ekonomii Balcerka

        • 0 0

    • Pisiorku jedź do Krakowa skorzystaj z pokoju na godzinki, może się odprężysz.

      • 16 6

    • No fakt, lepiej trzymać nierentowne zakłady i dopłacać miliardy rocznie jak do kopalni. (1)

      Bo faktycznie w tym kraju nie ma ważniejszych wydatków niż skarbonki bez dna.

      • 20 5

      • Książę Czartoryski dostal od polskiego rządu pół miliarda za "Damę z Łasiczką" ktorej i tak nie mógł z Polski zabrać...

        Podczas zebrania Fundacji Czartoryskich w styczniu 2017 r. (niespełna miesiąc po sprzedaży dzieł sztuki Ministrowi Glińskiemu za pół miliarda złotych) Książę Czartoryski głośno oświadczył : "Nienawidzę Polski i Polaków i zrobiłem już wystarczająco dużo dla tego narodu". Jego żona odparła wtedy: "Polakom nie można ufać i teraz będziemy żyć jak miliarderzy...

        • 9 2

    • (1)

      PiS się sypie ! Zresztą to co zrobili ze służbą zdrowia woła o pomstę do nieba. Że jeszcze są d**ile co ich popierają

      • 22 7

      • POpieram minister Kopacz , ona by wirusem się nie przejmowała

        przejmowałaby dalej majątek ludzi z OFE i karuzel VAT

        • 0 4

    • przestańcie pisać bzdury

      ruskie trolle bez honoru, nawet boicie sie podpisać.

      • 12 5

    • beda rzadzic

      szesnascie

      • 1 2

    • Rozumiem, że wyburzanie i sprzedawanie wolnych w ten sposób terenów to pisowskie wstawanie z kolan?

      • 17 2

    • Za pisu mamy cukierki

      Co za dzban napisał ten post normalnie d**il

      • 1 0

    • Kris

      No co ty? Zwariowaleś?

      • 0 0

    • Kuku na muniu?

      Jak mawiał twój mistrz, niejaki gebels wystarczy odpowiednio długo bełkotać a bełkot stanie się językiem urzędowym. Wracaj do swoich panów, którzy tak świetnie przygotowali Polskę do epidemii, że masowo chorują lekarze.

      • 3 0

    • jeszcze zatęsknisz

      po rządach pisowców każdy inny będzie lepszy od nich, banda nieudaczników i matołów

      • 1 0

  • Mam jeszcze oryginalne foliowe reklamówki olvit u komu komu bo idę do domu (3)

    • 42 6

    • wrzuc dwie do skrzynki.

      • 7 1

    • żryj rame i dano - obce kapitały dziekuja za wsparcie

      • 1 0

    • wystaw ogłoszenie

      chętny na pewno się jakiś znajdzie, ja mam inne

      • 0 0

  • (2)

    margarinen fabrik

    • 26 3

    • Królewska Fabryka Karabinów (Gewehrfabrik) z Łąkowej ( Weidengasse ) (1)

      W roku 1910 fabryka zatrudniała 900 pracowników. Podczas I wojny światowej wytwarzano rocznie, przy całodobowej pracy, 400450 tysięcy karabinów, m.in. typ karabinu odtylcowego konstrukcji Mausera wz. 1871 o kalibrze 11 mm.

      • 4 1

      • To dobrze teraz tylko

        Żabki z paroma robolami. Postęp i nowoczesność

        • 0 0

  • Najważniejsze że dla zdrajcow z PiS (35)

    nie ma w Gdańsku miejsca. I na całe szczescie nigdy nie będzie. Gdańsk pozostaje ostatnim bastionem prawdziwej Polski

    • 201 253

    • (15)

      Wszystko sie zgadza, dlatego płacicie za parkingi, macie podwyżkę cen biletów komunikacji miejskiej i sobotnie rozkłady jazdy.Wszystko dla władzy, obywatele się nie liczą.

      • 48 29

      • Twoje pisowskie wypociny nikogo w Gdańsku nie wzruszą (12)

        • 26 36

        • Co trzeba mieć w głowie żeby do każdego tematu wtrącać politykę (1)

          • 30 7

          • Dziekuję

            Dzięki za twoją opinię. Już myślałem że jestem sam. Wesołych Świąt i dużo zdrówka.

            • 0 0

        • PO sprzedali wszystko co było miejscem pracy dla tysięcy ludzi (9)

          • 26 19

          • PiS ukradł i rozdał resztę (7)

            A ciemna masa wydała to na wódkę i kiełbasę

            • 19 22

            • (6)

              Przynajmniej mieli co wydawać, wcześniej też wszystko było rozgrabiane, ale nie chcieli sie dzielić

              • 14 11

              • A skąd PiS wziął na wydawanie może przypomnij? (5)

                Z siedemnastu nowych podatków, zwanych dla niepoznaki opłatami i daninami. Tyle w temacie.

                • 12 12

              • (4)

                Proszę wymienić wszystkie 17 opłat,jesli je wymienisz przyznam Ci rację.

                • 9 6

              • Lista 32 podwyżek podatków i opłat wprowadzonych przez rząd PiS i prezydenta Andrzeja Dudę: (3)

                1. Podatek bankowy, czyli od kredytów 2. Podatek handlowy, czyli od zakupów 3. Danina solidarnościowa 4. Opłata emisyjna od paliw 5. Opłata przejściowa 6. i tzw. opłata mocowa za prąd 7. Podatek galeryjny początkowo od galerii handlowych i biurowców 8. następnie od wszelkich nieruchomości komercyjnych 9. w tym nawet od budynków z mieszkaniami na wynajem 10. Opłata za wpis do rejestru BDO 11. Opłata recyklingowa 12. Podwyższenie i rozszerzenie zakresu obowiązywania opłaty recyklingowej 13. Opłata denna od przystani 14. Opłata wodna 15. Opodatkowanie wkładów pieniężnych wnoszonych do firm 16. oraz przychodów z dziedziczonego majątku lub otrzymanego jako darowizna, którego nie będzie można już amortyzować 17. Opłata jakościowa za badanie techniczne pojazdów 18. Podwyżka VAT na wiele produktów spożywczych 19. Utrzymanie wyższych stawek VAT 23% do 31 grudnia 2018 r. 20. a następnie na czas nieokreślony 21. Podwyżka podatku akcyzowego o 10 proc. na alkohole 22. na wyroby tytoniowe 23. i na e-papierosy 24. Podwyżka opłat za wywóz niesegregowanych śmieci 25. Zamrożenie progów PIT 26. Likwidacja liniowego PIT dla przedsiębiorców których dochody roczne przekraczają 1 milion złotych 27. Obniżenie do zera kwoty wolnej od podatku od wysokich zarobków 28. Pozbawienie wielu grup podatników możliwości korzystania z 50% kosztów uzyskania przychodów 29. Likwidacja możliwość pomniejszania przychodów z działalności operacyjnej o koszty uzyskania przychodów kapitałowych 30. Ograniczenie możliwość zaliczania do kosztów podatkowych wydatków poniesionych na usługi świadczone przez podmioty powiązane, na odsetki, opłaty, premie, czy prowizje od pożyczek i kredytów, jak również na znaki towarowe, czy licencje 31. Zaostrzenie sposobu opodatkowania farm wiatrowych 32. Zaostrzenie sposobu naliczania akcyzy od samochodów sprowadzanych z zagranicy
                33. Podatek cukrowy ( odrzucony przez Senat, jeszcze nie podpisany )

                • 22 9

              • Aleś się rozpisał widać, że jesteś zawodowcem (2)

                Jak ktoś nie w temacie to wszystko łyknie. Dobrze, że przez rozpęd podatek Belki nie wliczyłeś na konto pisiorów. Tacy oni źli ale za ich rządów poprzednich i obecnych było najmniejsze bezrobocie. Idealni nie są ale w czasie potencjalnego kryzysu wolę ich niż ,, totalną '' opozycję.

                • 6 9

              • Zatkało?

                Koleś Cię zmasakrował i wierzgasz w konwulsjach jak zarzynany prosiak. Skończ.

                • 4 5

              • W Gdańsku same stare lewaki!

                Niestety!

                • 4 3

          • Wyprali Ci móżdżek w TVPIS.

            • 13 18

      • Więc mówisz, że tam gdzie rządzi PiS są darmowe parkingi?

        Podwyżka cen biletów to wynik darmowych przejazdów dla młodzieży szkolnej, bo nie ma nic za darmo bez względu co mówi Władzuchna. Za obostrzenia w czasie pandemii, w tym dotyczące komunikacji publicznej odpowiada twój wspaniały tzw Rząd. Za to z ostatnim zdaniem pełna zgoda, obywatele się nie liczą, co dobitnie pokazuje Matołuszek bezprawnie zabierając Polakom swobody obywatelskie. Nawet Jaruzelski wiedział, że żeby wyprowadzić milicję i wojsko przeciwko obywatelom musi wprowadzić stan wojenny. Matołuszek Jaruzel.. tzn Morawiecki wyprowadził policję i wojsko przeciwko Polakom ot tak, bez żadnego stanu wyjątkowego, zwykłą ustawą.

        • 16 6

      • W całej Polsce tak jest

        Nie tylko w Gdańsku. Jesteśmy dużym miastem i mamy po prostu problem.

        • 8 2

    • KUP sobie bilet metropolitalny baranie ze zdjeciem tych 3 amigos (4)

      • 7 4

      • (3)

        He he he. Na fakty zawsze jest bardzo trafna riposta.Gdańsk niech nadal pozostanie bastionen, hmmm może głupoty.

        • 9 15

        • (1)

          My w Gdansku przezyjemy to pisowskie rejony atakuje korona.

          • 7 5

          • Każdy pisowski świrus jest dla Polski groźny jak korona wirus !

            • 7 6

        • Elektorat PIS liczy i kuma tak jak te nauczycielki

          z TVP.

          • 7 5

    • wypad z polityką

      fajny artykuł, przeczytaj - naprawdę warto

      • 14 2

    • Gdańsk będzie polski (5)

      Zdrajcy platfusy i kodziarze opanowali Gdańsk, ale i tak będą siedzieć.

      • 15 21

      • Pozdrów TW Balbine, TW Wolfganga, Kryżego, Piotrowicza i wszystkie "gwiazdy" pseudo prawicowe z PiS

        • 14 8

      • Lepiej być platfusem i kodziarzem

        Niż wyznawcą pislamistycznej religii nienawiści. Ten mały wredny człowiek przed którym nawet własny ojciec przestrzegał zapisze się w historii jako zdrajca i oprawca narodu.

        • 14 8

      • (2)

        Siedzieć to będzie długopis za łamanie konstytucji

        • 13 6

        • I Kartofel za podżeganie...

          • 9 5

        • I kaczka za sprawstwo kierownicze

          • 5 1

    • Dziki ty tępa małpo

      • 2 3

    • w okresie miedzy wojenny, też tak mówili w Gdańsku

      • 2 1

    • Dobrze napisałeś. Ja też znam rosyjski

      i oglądam tylko swojski TVN

      • 2 6

    • Rok 2030. Wśród popiołów i dymu, w syfie totalnym, wśród blokowisk, w korku dwugodzinnym

      lemingoza dumnie krzyczy do siebie: "byle nie PiS! żadnych zmian!"

      • 7 9

    • ak

      Trudno z czymś takim dyskutować,
      na szczęście te brednie przygłupa to dowód, że
      istnieje coś nieskończonego, czyli głupota.

      • 2 0