wiadomości

Pruski orzeł wrócił na gmach gdańskiej delegatury ABW

artykuł historyczny

Nad wejście do gmachu delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przy ul. Okopowej 9Mapka w Gdańsku powróciła płaskorzeźba pruskiego orła. Detal został zrekonstruowany w symbolicznej formie, podczas trwającego właśnie kapitalnego remontu elewacji. - Orzeł powrócił na kartusz, bo tam pierwotnie był. Prace konserwatorskie nigdy nie mają na celu zakłamywania historii - komentuje rzecznik prasowy wojewódzkiego konserwatora zabytków.



Jak oceniasz odtworzenie płaskorzeźby pruskiego orła?

pozytywnie, trzeba pielęgnować lokalną historię 55%
mam mieszane odczucia 13%
negatywnie, nie należy odtwarzać symboli wrogiego państwa 32%
zakończona Łącznie głosów: 1788
Kapitalny remont elewacji zabytkowego gmachu przy ul. Okopowej 14 w Gdańsku, w którym znajduje się siedziba delegatury agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, powoli dobiega końca. Ceglane, ozdobione detalami z piaskowca mury zostały już w większości oczyszczone, a ubytki w nich uzupełnione.

Czytaj więcej: Zabytkowa siedziba ABW odzyskuje dawny blask

Ponadto zakres prac obejmuje osuszenie i zaizolowanie fundamentów kompleksu oraz naprawę instalacji kanalizacji deszczowej i odgromowej. Zgodnie z harmonogramem zabytkowy budynek powinien odzyskać dawny blask na początku przyszłego roku.

Orzeł został odtworzony...



W związku z tym, że remont odbywa się pod ścisłym nadzorem konserwatorskim, celem renowacji jest także przywrócenie pierwotnej formy architektonicznej zabytku. Innymi słowy, jego elementy, które zniknęły na przestrzeni dziejów, są teraz pieczołowicie odtwarzane. I tak oto przywrócona zostanie furta bocznego wejścia - obecnie zamurowana - do dawnego skrzydła więziennego, wrota bramy wjazdowej oraz pierwotny wygląd muru ogrodzenia, z którego m.in. zostaną usunięte wtórne tynki. Kilka dni temu nad bogato zdobionym wejściem głównym do gmachu został zrekonstruowany kolejny detal architektoniczny.

Herb Królestwa Prus w latach 1701-1918.
Herb Królestwa Prus w latach 1701-1918. źródło: wikipedia.org
Na kartuszu, czyli ozdobnej tarczy, ponownie pojawił się charakterystyczny orzeł. To herb Prus, a właściwie Królestwa Pruskiego. Niezaznajomionym z historią warto wyjaśnić, że w chwili powstania płaskorzeźby - co miało miejsce w pierwszej dekadzie XX stulecia - Prusy, na terenie których znajdował się Gdańsk, były częścią składową II Rzeszy Niemieckiej. Była ona państwem związkowym i nic nie stało na przeszkodzie, aby na budynkach państwowych umieszczać symbole poszczególnych krajów związkowych. Dzięki temu na kartuszu mógł pojawić się herb Prus, a nie herb II Rzeszy.

Pruski orzeł został oczywiście skuty tuż po wojnie, podobnie zresztą jak niemal wszystkie symbole niemczyzny na terenach Ziem Odzyskanych. Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, że ówczesna wrogość do wszystkiego, co kojarzyło się z Niemcami, to po prostu logiczna konsekwencja okrutnej okupacji, jaką zgotowali Polakom.

...ale w symbolicznej formie



Jak można przekonać się na podstawie zdjęć wykonanych tuż przed rozpoczęciem remontu, w kartuszu bez trudu można było dostrzec kontury orła, szczególnie rozczapierzonych skrzydeł. Co ciekawe, orzeł został zrekonstruowany jedynie w formie symbolicznej. Płaskorzeźba jest nieostra, o nienaturalnie porowatej strukturze. Patrząc na nią z daleka, wydaje się jakby rozmyta. To oczywiście celowy zabieg, a nie partactwo ekipy budowlanej.

- Można to skwitować krótko: orzeł powrócił na kartusz, bo tam pierwotnie był. Normalną praktyką konserwatorską jest odtwarzanie oryginalnej formy takich budynków. Podobnym przykładem było odtworzenie pruskiego orła na dawnym przedszkolu przy ul. Słowackiego we Wrzeszczu. Budynek przy ul. Okopowej pochodzi z czasów, gdy Gdańsk był prowincjonalnym miastem niemieckim, stąd taka, a nie inna ornamentyka. Prace konserwatorskie nigdy nie mają na celu zakłamywania historii. W tym przypadku zdecydowano się na rozwiązanie kompromisowe, czyli rekonstrukcję symboliczną, która powinna pogodzić dwa skrajne stanowiska odnośnie do renowacji kartusza - komentuje Marcin Tymiński, rzecznik prasowy pomorskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Niemieckie symbole budzą zażarte dyskusje



Wspomniany przez naszego rozmówcę spór opisaliśmy w niemal identycznej sprawie w 2015 r., kiedy to na kartuszu dawnej przychodni kolejowej przy Podwalu Grodzkim również został odtworzony pruski orzeł. Jak można było przekonać się w komentarzach pod artykułem naszych czytelników, można było z grubsza podzielić na dwie przeciwstawne grupy. Pierwsi byli oburzeni decyzją o odtworzeniu detalu, gdyż ich zdaniem w polskim Gdańsku nie powinno się przywracać symboli niemieckiego panowania. Tym bardziej, że to właśnie Prusy były jednym z trzech zaborców, którzy wymazali nasz kraj z mapy Europy pod koniec XVIII wieku.

Czytaj więcej: Pruski orzeł powróci na fasadę dawnej przychodni przy Dworcu Głównym w Gdańsku

Natomiast drudzy chwalili to posunięcie, gdyż potraktowali to jako poszanowanie lokalnej historii. Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, tej drugiej postawie nie towarzyszy - o co oskarżają niektórzy - tęsknota za powrotem Gdańska w granice Niemiec. Zresztą, biorąc pod uwagę niemal całkowitą wymianę ludnościową, jaka dokonała się w Gdańsku po zakończeniu wojny, tego typu zarzuty nie sposób traktować poważnie.

Czytaj więcej: Salomonowa decyzja ws. napisu "Polizeipräsidium" na siedzibie ABW

Decyzja konserwatora w sprawie orła na siedzibie ABW ma bardzo podobny charakter do tej, jaką podjęto w sprawie innego kontrowersyjnego detalu na tym samym budynku. Chodzi o wykutą tuż pod kartuszem inskrypcję "Polizeipräsidium". Po wojnie została ona pokryta warstwą tynku, ale na tyle cienką, że litery spod niej prześwitywały. Wojewódzki konserwator zabytków podjął jednak salomonową decyzję. Ani nie nakazał skuć napisu, ani uwidocznić, a jedynie oczyścić pokrywający go tynk. Rzecznik konserwatora tłumaczył, że to, w jaki sposób potraktowano napis tuż po wojnie, należy po prostu traktować jako świadectwo czasów.


Kilka słów o historii gmachu przy ul. Okopowej 9



Budynek przy ul. Okopowej 9 powstał w latach 1902-1905 w stylu neorenesansowym. Przez pierwsze cztery dekady funkcjonowało w nim prezydium - co zgodnie z polską nomenklaturą można przetłumaczyć jako "komenda" - policji, kolejno pruskiej (od 1905 roku), Wolnego Miasta Gdańska (od 1919 roku) i niemieckiej (od 1939 roku). Ponadto w okresie międzywojennym nieoficjalnie działała tu komórka Abwehry, zaś w czasie wojny ulokowano tu także siedzibę Sicherheitsdienst.

Choć wiosną 1945 r. znaczna część okolicznej zabudowy została obrócona w perzynę, gmach przetrwał bez szwanku wojenny czas. Bynajmniej nie było to dziełem przypadku. Zdobywający Gdańsk Sowieci chcieli po prostu przejąć znajdujące się tutaj archiwa niemieckich służb. Po wojnie budynek przy ul. Okopowej - jak przemianowano Karrenwall (pol. Wał Karowy) - nadal skrywał tajemnice kolejnych służb. W latach 1945-1954 mieścił się w nim Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, a w latach 1954-1990 Służby Bezpieczeństwa. Po przemianach ustrojowych budynek przejął Urząd Ochrony Państwa, a od 2002 r. do chwili do obecnej rezyduje tu Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Orzeł pruski został skuty po wojnie, ale na kartuszu zachowały się jego kontury.
Orzeł pruski został skuty po wojnie, ale na kartuszu zachowały się jego kontury. fot. Piotr Hukało/Trojmiasto.pl

Opinie (340) ponad 50 zablokowanych

  • (19)

    Brakuje napisu gestapo

    • 253 120

    • mieli tam siedzibę ale nie wybudowali (1)

      • 18 5

      • ich kacznastępcy mogli by uczcić swoich protoplastów

        • 2 4

    • Pruski, pruski bo on się nazywa Pruski (4)

      Wawrzyniec Pruski. Polski dziedzic

      • 45 0

      • (2)

        Prasłowiańska grusza chroni w swych konarach plebejskiego uciekiniera. Zróbcie mi przebitkę zająca na gruszy.

        • 23 1

        • na Ukrainie jakieś 10 lat temu podobnie jak u nas 5 lat temu (1)

          szydzono z Ukrainy a u nas z Polski: "bo to Polska", "bo to Polak" itd itd - na Ukrainie modna była akcja "wyrzuć Ukraiński paszport" - chciano i po części udało się to - spowdować niechęć do własnego kraju - wynik? - Ukraina nie ma Krymu. Nie podejrzewam Gdańskiego ABW o podobne zamiary chociaż po "amber gold" mam mieszane uczucia.... znamienne?

          • 12 12

          • po amber gold?

            a czemu nie po GetInBank ... to tam sie chłopaki ochronną przekrętów wsławili

            • 2 1

      • Rekwizytorka: Pruski, bo to jest dziedzic pruski. O! Mam napisane w scenopisie - "wchodzi dziedzic pruski".

        Producent: Pruski, pruski... Bo on się nazywa Pruski! Wawrzyniec Pruski! Polski dziedzic!

        Rekwizytorka: No to mogę go przepasać po prostu.

        Producent: Zdjąć to! To jest profanacja! To jest policzek w twarz dla całej ekipy!

        Reżyser: Uspokój się... Przecież to jest... sanacyjny dziedzic. Pamiętaj z kim oni się wtedy kumali. A zresztą, niech zdejmie...

        • 8 0

    • I masz rację, bo wg Tymińskiego : "tam pierwotnie był. Prace konserwatorskie nigdy nie mają na celu zakłamywania historii" (9)

      To są jaja! Tłumaczenie Tymińskiego to czysta droga do powrotu swastyk w Gdańsku "bo tam pierwotnie były" !!!!!!
      Powracać symbole państwa, które uczestniczyło w rozbiorze Rzeczypospolitej ??? Po co?? Bo to "historia"?.
      Jakie poważne państwo sobie pozwoli, żeby konserwować symbole swojego wroga ?!!!
      Ale w Gdańsku to nie pierwszyzna: Postamt przy dworcu, orzeł pruski na budynku Urzędu Marszałkowskiego etc. etc.
      A Westerplatte zaszczane i za...ne, plac Obrońców Poczty Polskiej obskurny, miejsca kaźni Polaków nieoznaczone - ale orzeł pruski JEST !!!
      Tymiński - podaj się się do dymisji wraz ze swoimi pryncypałami

      • 35 32

      • rozbiory były na nasze życzenie (6)

        • 30 17

        • Typowe tłumaczenie oprawcy, pobił żonę, bo się prosiła (4)

          Dzikie czasy były. Jak sąsiad był słabszy to go najechali i rozebrali. Ciekawe, czy ostatnia wojna zmieni mentalność co poniektórych, czy też trzeba będzie tak ciągle odstraszać.

          • 17 9

          • To mogę najechać na (3)

            Słabszą sąsiadkę i ją rozebrać? ;)

            • 16 0

            • (2)

              Sąsiadka sama Ci się odda, wystarczy że poczuje u ciebie pieniądz

              • 12 3

              • (1)

                Podobnie było z rozbiorami.

                • 10 2

              • w tym równaniu brakuje zdrajców i roli kościoła w rozbiorach

                • 2 2

        • tylko się "cieszyć" z tego faktu i takiego rozumowania...

          • 2 3

      • Zawsze możesz wrócić za Bug, o ile już teraz tam nie mieszkasz.

        • 18 13

      • godz.12.54

        29 urzędników(ewentualnie trolli )negatywnie odpowiedziało na twój apel

        • 0 0

    • Tak jak na twoim niemieckim Golfie /Passacie czyli dumnie całej twoje rodziny

      • 11 6

    • Zdrapałbym gwoździem tą wronę w ramach wolontariatu ...

      • 6 8

  • (7)

    A jak na stoczni pojawił się również historyczny napis "im. Lenina", to co niektórym mózgi się wyłączyły

    • 179 27

    • ale teraz jest pisowski konserwator i aktyw nie będzie protestował

      • 11 15

    • Gdańsk zawsze patrzył w stronę (2)

      Niemiec, a nie wschodu.

      • 9 18

      • Gdańsk

        ma być Gdańskiem, polskim miastem, a nie patrzeć na wschód czy zachód. Tylko tyle i aż tyle

        • 14 3

      • zwłaszcza jak się bronił przed prusakami - wielokrotnie w swojej dumnej historii gamoniu

        • 7 0

    • To byli Gdańszczanie i chwała im za to że byli dobrymi gospodarzami. (1)

      A że byli zaborcami? no cóż być może gdyby nie oni polacy zamienili by się w szympansy- podobny proces obserwujemy od kilku lat.

      • 5 8

      • Nie byli - po zdobyciu Gdańska po rozbiorze miasto stało się prowincjonalne

        • 6 1

    • napis "Lenina" nie był historyczny tylko fuj komunistyczny

      • 4 2

  • Czy pisiory swastyki tez odrestaurują bo tak było kiedyś? (22)

    To jest chore by przywracać symbole wrogiego państwa

    Który minister jest za to odpowiedzialny?

    • 108 245

    • x (4)

      to nie minister tylko radni

      • 37 11

      • (3)

        ABW to samorząd? Gratuluję orientacji.

        • 23 14

        • A co ma abw do konserwatora zabytków (2)

          Gratuluję zrozumienia treści artykułu

          • 28 11

          • Konserwator wojewodzki podlega pod rzad (1)

            • 12 8

            • Nie tak brzmiało pytanie.

              • 5 2

    • (3)

      nie "pisiory" rządzą Gdańskiem więc nie szukaj okazji na dowalanie pisiorom gdzie jej brak

      • 32 18

      • Czy to nie jest przypadkiem budynek rządowy?

        Wojewódzki konserwator zabytków także jest urzędnikiem państwowym, a nie miejskim. Niech sobie powieszą tą wronę w izbie pamięci.

        • 19 12

      • a możesz nam napisać co ma miasto, do budyku należącego do ABW (1)

        • 13 4

        • To że objęty jest ochroną konserwatora

          Tego z nadania PiS który między innymi zablokował budowę parkingu na pasie nieużytków za teatrem Szekspirowskim

          • 1 1

    • jakiego wrogiego państwa? (2)

      Prusy historycznie w Gdańsku mają taki sam sens, jeśli nie większy jak polski orzeł (a tych mamy obecnie w nadmiarze). Nie wiem co ma dać takie zakłamywanie historii.

      • 14 17

      • Hms

        Gdańsk ma ponad 1000 letnią historię. Do Prus należał ok 120 lat i ok 140 do Zakonu Krzyżackiego (który podstępem zajął Pomorze Gdańskie). Czyli na 1000 lat istnienia miasto należało do państw niemieckich ok 260 lat. Tyle na temat mitu, że Gdańsk jest niemiecki. Właśnie dlatego Tusk ograniczył ilość ilość godzin historii w szkole, żeby produkowały bezmyślnych, bezkrytycznych matołków.

        • 26 10

      • Prusy zdobyły Gdańsk po rozbiorze wbrew woli gdańszczan ciołku

        • 14 1

    • wrogiego???

      • 4 2

    • (1)

      To jest historia. Polska w tym czasie pilnowała latyfundiów na wschodzie

      • 2 4

      • Nieprawda. Polska w tym czasie została rozebrana przez sąsiadów

        • 9 1

    • Kultury

      • 0 1

    • yy

      a moze twoi POwcy sa za to odpowiedzilni ?

      • 3 1

    • To jest historia

      tego miejsca. Takiego państwa już nie ma

      • 2 7

    • Pani prezydent nie protestuje kodziarze nie protestuja. Co marudzisZ

      • 3 1

    • Przecież w Gdańsku rządzi niepodzielnie PełO, więc o co chodzi?

      • 2 0

    • Polak

      to teoja dulkiewicz przywrocila kretynie sprzedawczyk niemiecki

      • 2 1

    • ksenofob, do tego pewnie imigrant na Pomorzu, gdanszczanin w drugim pokoleniu ...

      • 0 0

  • Odtworzyć lub nie... (1)

    ..., ale nie robić tego na pół gwizdka. Wygląda, jak gdyby było niedokończone. Powinni odtworzyć zgodnie z pierwowzorem lub nie odtwarzać wcale. Moje odczucia są negatywne, ale ze względu na kiepski pomysł kompromisu. Swoją drogą wydaje mi się, że obie frakcje (zwolennicy i przeciwnicy) będą niezadowolone z takiego kompromisu.

    • 116 18

    • jakby jeszcze doczytali z historii, że

      Freie Stadt Danzig bezprawnie zajęty przez III Rzeszę w 1939 - po 1945 nigdy żadnym aktem prawnym nie został zlikwidowany.....

      • 5 1

  • Czasy się zmieniają (5)

    A policja? Nadal polityczna.
    Szkoda że przy takich budynkach nie ma informacji co w nich kiedyś było. To kawał naszej historii

    • 84 19

    • Jak Policja może nie być polityczna (3)

      skoro zarządzają nią politycy?
      Według Ciebie powinna być sprywatyzowana?

      • 7 5

      • (1)

        Policja ma być wierna konstytucji.

        • 6 2

        • Każdy obywatel ma być podporządkowany konstytucji

          Policja nie jest wyjątkiem.

          • 10 0

      • Przed 1989 rokiem

        W policji, w wojsku i wszystkich służbach mundurowych była jedna słuszna partia.
        Wolałbym, aby PiS nie zajmował jej miejsca jak to czyni obecnie.

        • 2 3

    • Czasy się zmieniają, a pan nadal w komisjach.. :))

      • 6 1

  • Z mapy to nasz kraj wymazał się wtedy sam. (16)

    Podobnie jak II RP, dla której "honor" ważniejszy był od życia milionów. Patrząc na dzisiejszą politykę, nadal nie wyciągnęliśmy żadnych wniosków.

    • 138 63

    • No, bo jak wiadomo, podniesienie rączek do góry (10)

      zawsze bardzo przychylnie usposabia napastnika, który nie robi już wtedy napadniętemu żadnej, ale to żadnej krzywdy.

      • 13 22

      • Oczywiście, że krzywda by była, ale analogia jest tu taka: (2)

        Jedziesz sobie samochodem osobowym, nagle znajdujesz się w sytuacji, w której nie ma już możliwości uniknąć wypadku. Co robisz?
        A. Próbujesz zminimalizować skutki wypadku, hamując i wjeżdżając np. do rowu
        B. Wciskasz gaz do dechy i obierasz kurs na jadącego z naprzeciwka TIRa, wbijasz się w niego tak, że nic nie zostaje z twojego auta
        Rząd II RP wybrał opcję B i nie przyjmował nawet do wiadomości istnienia jakiejkolwiek opcji A.

        • 27 16

        • To mieliśmy z Hitlerem iść mordować inne narody Europy? (1)

          Jak Niemcy wygrałyby wojnę to i tak Polacy wylądowali by na podbitej Syberii i na przymusowych robotach w całej nazistowskiej Ojropie. Idea Lebensraum powstała jak jeszcze Hitlera nie było na świecie.

          • 7 4

          • Nie mieliśmy.

            Niemcy zbytnio nie mieli szans wygrać tej wojny. Byli nieprzygotowani na podbój zachodu, przeliczyli się w rachubach, nie liczyli się z interwencja państwa zachodnich. Niemcy poza u-boot waffe nie mieli znaczącej floty, przemysł ich też nie równał się z USA czy ZSRR. Niemcy nie mogły wygrać wojny, która od samego początku była wojną materiałową, ; początkowo sukcesy Niemców to zasługa świetnej armii, bardzo dobrej kadry dowódczej, przewadze technologicznej w niektórych aspektach, nowatorskim prowadzeniu działań wojennych. Nic nie mogło przesłonić faktu, że na dłużą metę w globalnym konflikcie szalę przechyli przemysł i potencjał ludzki. Zdawali sobie z tego sprawę generałowie niemieccy, jednakże można powiedzieć, że część generalicji uległa czarowi Hitlera, który tak ślepo wierzył w zwycięstwo. Kwestia była tylko taka, kiedy się noga Niemcom powinie; a Niemcy - nie mając perspektyw na walkę z Wlk. Brytanią ( kwestia problematyczna czy w 1940r nie mogli spróbować zająć całej Północnej Afryki z kanałem Sueskim - co zdecydowanie by pogorszyło sytuację Byrtoli ) ruszyli na Rosję, doprowadzając do sytuacji którą tak często podkreślano jako przyczynę klęski w I wojnie światowej - wojny na 2 frontach. Przegrali bo przegrać musieli. Hitler sam w sobie się też przyłożył do szybszej agonii Niemiec; i**otycznej polityce robienia punktów, zakazu cofania się i bezpowrotnego tracenia kolejnych żołnierzy, w sytuacji, gdzie Armia Czerwona miała i tak w zasadzie, 2 a później 3 krotną przewagę. Beck nie mógł uniknąć wojny. Cała dyskusja od lat toczy się o to czy zrobił coś by Polska wyszła z niej możliwie jak najlepiej. Piłsudski, co by o nim nie mówić - zostawił wyraźne wskazówki: jeżeli nic już się nie da zrobić, zróbcie wszystko by Polska nie weszła do wojny pierwsza. Beck zrobił dokładnie odwrotnie. Mógł próbować szafować Brytyjczyków czy Francuzów niemieckimi propozycjami. Mógł zgodzić się na przyłączenie Gdańska do Rzeszy i autostradę. W 1939 roku Gdańsk dla Polski miał znaczenie wyłącznie prestiżowe - był i tak w ponad 90% zamieszkany przez Niemców. Kupiłby przynajmniej trochę czasu który można by wykorzystać. Tylko jak tu teraz zgodzić się na pewne ustępstwa skoro przez dwa ostatnie lata pompowano mocarstwowego balona ? Wojna wybuchła w najbardziej niekorzystnym dla nas momencie. Beck po prostu zagrał va banque licząc najprawdopodobniej na to że Hitler się przestraszy...i się przeliczył. Przemówienie o honorze faktycznie, było ładne i wzniosłe. Beck pięknie o honorze mówił tyle że kiedy trzy miesiące później pryskał jako pierwszy przez most w Kutach do Rumunii to honorem jakoś za bardzo się nie przejmował. Prowadził politykę zagraniczną mocarstwa nie będąc szefem dyplomacji mocarstwa.

            • 10 1

      • Porównaj Paryż i Warszawę po wojnie... (2)

        • 23 5

        • Albo Pragę i Bratysławę.

          • 10 7

        • Co nam po pięknej Warszawie jakby i tak wysiedlono stamtąd Polaków

          a nasi żołnierze ginęliby w mundurach Wehrmachtu i Waffen SS gdzieś pod Moskwą czy Stalingradem

          • 5 4

      • Patrz na Czechów i Słowaków a potem się wymądrzaj. (3)

        • 12 4

        • (2)

          Warto poznać historię Czechów i Słowaków, tak chętnie wskazywanych za wzór. Czesi po klęsce pod Białą Górą (1620) utracili niezależność. Słowacy jako niepodległe państwo zaistnieli dopiero w 1918 jako część Czechosłowacji, ale byli dyskryminowani przez władze w Pradze.
          Pozwolili, by ich kraj został podzielony przez inne państwa (Monachium)
          Po II wojnie światowej pozwolili przejąć władzę komunistom w wyniku zamachu stanu.
          Nie potrafili powstrzymać rozpadu państwa na Czechy i Słowację.
          Istne pasmo sukcesów...

          • 4 3

          • I co nam po tych historycznych sukcesach?

            Bez końca będziemy żyć przeszłością i rozpamiętywać chwilę glorii i chwały? Obecnie pod wieloma względami jesteśmy daleko za tak lekceważonymi przez Ciebie Czechami i Słowakami.

            • 6 3

          • a dzisiaj? kto ma trochę oleju w głowie, ten przenosi biznes na południe

            bo w Polsce socjalizm zjada resztki zysku

            • 1 1

    • wojna (1)

      Teraz idą przygotowania do kolejnej zagłady Polaków. Nakaz masek po to żeby ludzie byli przygotowani do wykonywania najgłupszych poleceń i pokornie szli na rzeź, w przyszłym roku mają powołać na ćwiczenia 200 000 rezerwistów, stadiony niby przerobione na szpitale, raczej miejsca gdzie będą zwożone zwłoki i ciężko ranni którzy będą tam umierać.

      • 4 18

      • I za pomocą 5G chcą zmusić kobiety do aborcji bo potrzebują płodów na szczepionki z chipsami!

        • 8 2

    • (1)

      Okresy słabości i klęsk ma za sobą większość państw europejskich. Więc pisanie, że nasz kraj sam się "wymazał z mapy" i wskazywanie, że jesteśmy pod względem polityki gorsi od innych , to bzdura.

      • 2 2

      • Jaka bzdura?

        Który inny kraj tak konsekwentnie rzuca sobie sam kłody pod nogi? Większość naszych świąt narodowych to świętowanie "honorowych" porażek. I tak, z mapy wymazaliśmy się sami, gdy prywata szlachty wyrosła do takiego poziomu, że mało kogo interesowało już dobro kraju jako całości. Jedyne co zrobili zaborcy, to zajęli terytoria, które były niemalże niczyje, bo szlachta miała gdzieś obronę rzeczpospolitej.

        Dzisiaj nasi politycy robią dokładnie to samo, plują ludziom w twarz górnolotnymi hasełkami, a tymczasem co rusz ujawniana jest kolejna prywata, i wobec nikogo nie wyciąga się konsekwencji, bo przecież kolega kolegi nie będzie sądził (bo jeszcze jego potem osądzą).

        • 4 2

    • aż dziw bierze

      że jeszcze posługujesz się polskim językiem

      • 2 0

  • Powinni wstawić polskiego orła! (3)

    • 173 92

    • Proponuję polską kaczkę. (1)

      • 6 9

      • niedługo kaczkę dostaniesz w szpitalu

        i to na dodatek chińską pewnie

        • 5 4

    • Kaczkę. Najlepiej polską kaczkę

      niech wstawią.

      • 1 2

  • (24)

    Bolesne jest to, że jakby tu rządzili prusacy to byłoby więcej respiratorów. A nie 6 wolnych dla covidowców (słownie sześć) - patrz artykuł o obłożeniu szpitali.

    • 79 122

    • Gdyby nadal rządzili tu Prusacy, jadł(a) by Pan/Pani brukiew (10)

      gdzieś pod Uralem, pilnując niemieckich stad (wszystko jedno czego).
      Oto efekty "nauczania historii" na przestrzeni ostatnich 30 lat.

      • 27 24

      • (1)

        Tak, tak, ta historia o lechu czechu i rusie uczona między 1945 a 1990 taka fajna.

        • 12 8

        • Taaa był jeszcze jeden brat.

          Zwał się Enerdusem ale z biegiem czasu był uporczywie pomijany, by ostatecznie około X wieku zniknąć z tej legendy. Po 1945 roku powrócił w chwale lecz w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych znowu gdzieś zawieruszył się. I taka sytuacja trwa aż do dzisiaj

          • 0 0

      • Ale przynajmniej w Gdańsku byłoby lepiej (5)

        • 8 11

        • O tak (1)

          Produkty do mycia były by za darmo jeszcze wiele lat po wojnie. A kraj by słyną z najlepszych foteli skurzanych abażurów i wspaniałych sienników

          • 11 15

          • fantazja grubo ponosi, co nie?

            • 7 7

        • Przerażające (2)

          Wiedza o życiu Polaków w Gdańsku jest przerażająca. Przeczytajcie ksiąźkę Brunona Zwarry. Może to wam pomoże otworzyć oczy. Byli drugą kategorią ludzi. Zydzi trzecią

          • 13 2

          • (1)

            Przerażające jest to, jak ci gdańscy Polacy zostali potraktowani przez Polaków po zakończeniu wojny, ile z nich trafiło do łagrów, ile zostało zabitych przez przybyszy zza Buga, ile kobiet zostało zgwałconych :(

            • 9 5

            • danzingerzy to nie Polacy

              • 2 9

      • Zmień se ksywę na politruk, bo tyle twoje wynurzenia są warte.

        • 3 2

      • Pod jakim Uralem? Gdy rządzili tu Prusacy to moi pradziadkowie i prababcie (tak samo prapradziady) byli obywatelami Cesarstwa Niemieckiego i mieszkali w Prusach Zachodnich (okolice Przodkowa, Bojana, Klukowa i wioski pod Lubawą) oraz na Górnym Śląsku. Nawet w czasie okupacji Gdyni w latach 39-45, przemianowanej na Gotenhafen nie wysiedlono z miasta moich pradziadków i babci z Pomorza. Wysiedlano Polaków, którzy po 1918 roku przybyli na Pomorze z terenów Kongresówki i Galicji. Ja tam przodków nie miałem.

        • 4 5

    • Ale respiratory byłyby "Nur fur Deutche"

      • 22 12

    • Kolego jakby prusacy rządzili

      To już by nikt nie pamiętał nic o Polsce i nie znał słowa w tym języku. Nawet śladu po mogiłach by nie było

      • 18 5

    • Granice

      Są jeszcze otwarte wiec wypad za Odrę.

      • 14 3

    • Gdyby wojna nie wybuchła Gdańsk nadal byłby niemiecki (2)

      Niebyłoby was tu. Czy się to komuś podoba czy nie. Wojna miala jeden plus, odzyskanie Gdanska przez Polskę.

      • 11 4

      • gdańsk był wolnym miastem, czyli ani w granicach POlski ani Niemiec

        • 7 6

      • "odzyskanie"

        • 3 0

    • O Boże

      Gdyby tu rządzili prusaki, to nawet do szpitala by cię nie przyjęli.zostałbyś pod płotem.

      • 8 3

    • Gdyby byli tu Prusacy to byś miał 10 minut na spakowanie. (4)

      W 39 z mieszkańcami Gdyni szybko sobie poradzili. Niemcy jakoś nie dbają o polskie symbole, nawet o słowiańskie, a przecież prawie całe północne Niemcy były kiedyś pod panowaniem Słowian. Czy ktoś o tym w Niemczech wie? Tyle lat po wojnie a Polonia w Niemczech nadal nie odzyskała zarekwirowanych obiektów które nam odebrano po dojściu do władzy nazistów. W dodatku Polonia w Niemczech nie odzyskała nabytych praw jakie miała przed dojściem do władzy Hitlera. Czy dalej ktoś naiwny będzie mówił o prawdzie i niezakłamywaniu historii? Pruski orzeł na gmachu państwowego urzędu to hańba dla Polski.

      • 9 4

      • (1)

        A czy ktoś w Polsce wie, że do czasu przybycia Słowian przez kilkaset lat nad Wisłą mieszkały plemiona germańskie, między innymi Goci, a wcześniej ludność kultury oksywskiej i jastorfskiej?

        • 5 7

        • W Polsce nikt nie neguje obecności Gotów, zobacz jak Niemcy zakłamują historię Słowian.

          • 3 1

      • Wysiedlano z Gdyni tych, którzy po 1918 roku przybyli na Pomorze z terenów Kongresówki i Galicji. W Gdyni akurat była ogromna rzesza przyjezdnych Bosych Antków z Galicji oraz Kongresówki i faktycznie wysiedlono ich z Gdyni do Generalnej Guberni.

        Mojej babci urodzonej przed wojną w Gdyni, prababci z Bojana, pradziadka z Kielna i praprababci z Przodkowa nie wysiedlono z Gdyni w czasie okupacji, bo byli "stąd" i całą wojnę mieszkali na Grabówku. Prapradziadek urodzony w Klukowie zmarł przed wojną w Gdyni.

        Z resztą rok temu był na tym portalu artykuł i jasno napisali - "W rezultacie wysiedleń i sprowadzania w ich miejsce ludności niemieckiej w 1941 roku Gdynię zamieszkiwało około 61 tys. Polaków oraz około 30 tys. Niemców."

        • 3 5

      • jeden

        szczegól nai Hitler ani czołowi narodowi socjaliści nie byli Prusakami

        • 1 0

    • Respiratory

      Piszesz brednie prywatny szpitale w Gdańsku już nie mają kasy. przechulali ? W Gdańsku nie ma publicznych szpitali sa spólkami a kasa na nich idzie z publicznych bo wiecznie jej brak.

      • 1 1

  • (8)

    precz z obcymi symbolami!!!

    • 141 100

    • odczep się od krzyży

      • 12 8

    • Biegnij zdrapywac znaczek ze swojego Passata! (3)

      W końcu VW to tez firma stworzona przez ekipę Adolfa.
      Ale to już nie przeszkadza prawdziwym Polakom :)

      • 24 6

      • (2)

        I przez okno wyrzucić trzeba cały sprzęt Bosch

        • 11 3

        • Poważnie państwa podchodzą odpowiedzialnie do symboliki. (1)

          Natomiast niepoważne narody głosują na głupków. Zresztą mądry człowiek nie wybierze głupka, uczciwy nie zagłosuje na złodzieja. Jaką obecnie mamy klasę polityczną? Jak POPiS ukradł wasze pieniądze z OFE to siedzieliście cichutko...

          • 1 2

          • Faktem jest, że jedni i drudzy ukradli

            ...tyle, że przekształcone środki z OFE po Platformie można dziedziczyć, a po PiS już dziedziczyć się nie da bez opłacenia 15% frycowego dla dojnej zmiany!

            • 1 2

    • Precz w ogole z symbolami

      • 2 4

    • ooo ... będziemy krzyże zdejmować?

      Wracamy do korzeni mam nadzieję w pełni.

      • 6 2

    • Rysiu, luzuj kucyki. " Obcy symbol" - hmm, jak mamusię i tatusia przeflancowali w ramach akcji "Wisła" to obcy.

      • 2 1

  • Pruski pruski bo on sie nazywa Pruski ! (10)

    Wawrzyniec Pruski - Polski Orzel !!!

    • 120 6

    • Słusznie! Jak w `Misiu`. To może `wronę`przepasać biało-czerwona harfą ? :) (6)

      • 16 2

      • To jest profanacja! (5)

        • 15 0

        • (4)

          To policzek w twarz dla całej ekipy!

          • 13 0

          • O musztardzie było wspomnieć. (1)

            • 13 0

            • Mam musztardę:-)

              • 11 1

          • My - brygada młodzieżowa zobowiązujemy się pełnić wartę.... parówkowym skrytożercom mówimy nasze stanowcze: NIE! (1)

            • 6 2

            • I te zniknięte parówki zewrą jeszcze bardziej nasze szeregi :-)

              • 3 0

    • Hahaha

      Dawno nie oplułem telefonu ze śmiechu :) Dzięki wielkie :)

      • 2 0

    • ..a matka siedzi z tyłu bo jest księdzem.

      • 2 2

    • Mis wiecznie na czasie

      • 3 0

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

kalendarz historyczny

1906 Poświęcenie kościoła pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu opis Biskup Chełmiński Augustinus Rosentreter poświęcił nowo powstały neogotycki kościół pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu przy ul. Kartuskiej w Gdańsku - Emaus /Siedlce/.

Sprawdź się

Wielki astronomiczny zegar wykonany przez Hansa Düringera w XV w. można podziwiać w kościele: