• Kino
  • Mapa
  • Ogłoszenia
  • Forum
  • Komunikacja
  • Raport
Skopiowano

Pan Gulkowski bije nazistę. Historia z wywiadem w tle

Marek Gotard
7 maja 2012 (artykuł sprzed 10 lat) 

Odnaleźliśmy ślad po bohaterze artykułu z gdańskiej gazety z września 1933 roku. Maurycy Franciszek Gulkowski ostro zadarł wówczas z gdańskimi nazistami. Historia z jego udziałem odbiła się echem nawet we Francji.



Maurycy Franciszek Gulkowski, w wieku 27 lat. Zdjęcie wykonano w 1913 roku w Krakowie. Maurycy Franciszek Gulkowski, w wieku 27 lat. Zdjęcie wykonano w 1913 roku w Krakowie.
Dokument pozwalający na opuszczenie Maurycemu Gulkowskiemu Gdyni i wyjazd do Generalnej Guberni. Dokument pozwalający na opuszczenie Maurycemu Gulkowskiemu Gdyni i wyjazd do Generalnej Guberni.
Powrót do Gdyni. Maurycy Gulkowski po wojnie pracował w "Gdynia - Ameryka Linie Żeglugowe S.A." w Gdyni. Powrót do Gdyni. Maurycy Gulkowski po wojnie pracował w "Gdynia - Ameryka Linie Żeglugowe S.A." w Gdyni.
W roku 1933 dużo działo się zarówno w całych Niemczech, jak i w Wolnym Mieście Gdańsku. 30 stycznia Adolf Hitler, od tego dnia nowy kanclerz Rzeszy, oficjalnie rozpoczął budowę dyktatury.

15 lutego rząd Gdańska wypowiedział umowę o polsko-gdańskiej policji portowej. Przy granicy polsko-gdańskiej zaczęto grupować jednostki SA. Stało się to krótko po jednym z wywiadów Hitlera, w którym stwierdził, że istnienie "korytarza gdańskiego" jest niedopuszczalne i musi on wrócić do Rzeszy. Polska odpowiedziała wysadzeniem batalionu żołnierzy na Westerplatte, by wzmocnić tamtejszy garnizon.

Wszyscy obawiali się, że miastu grozi przewrót narodowosocjalistyczny. W gorącej atmosferze, 13 kwietnia Volkstag przegłosował samorozwiązanie i ogłosił nowe wybory na 28 maja. Absolutną większość uzyskała w nich NSDAP. Albert Forster, gdański szef tej partii, triumfował. Nadchodził kres prawdziwie wolnego miasta. 20 lipca Żydów pozbawiono mandatów gdańskiej rady miejskiej. W sierpniu wszyscy urzędnicy i uczniowie na mocy nowego przepisu musieli obowiązkowo pozdrawiać flagę ze swastyką. Bardzo szybko zaczęto wymagać tego od każdego gdańszczanina.

8 września gazeta "Danziger Neuste Nachrichten" opublikowała artykuł o gwałtownym i nieprzyjemnym zajściu jakie miało miejsce trzy dni wcześniej. Wzięli w nim udział Maurycy Franciszek Gulkowski oraz członek gdańskiej NSDAP. Maurycy Gulkowski zmierzał na ul. Długą. Na ul. Piwnej niewymieniony z nazwiska mężczyzna nakazał mu pozdrowienie nazistowskiej flagi. - Jestem obywatelem Rzeczpospolitej Polskiej i nie muszę tego czynić - odpowiedział Maurcy Gulkowski.

W tym momencie mężczyzna uderzył go mocno w twarz. Gulkowski zaczął okładać napastnika trzymaną w ręku laską.

Incydent spotkał się ze zdecydowaną reakcją Komisarza Generalnego Rzeczpospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Odnotowała go także prasa we Francji.

Kim był człowiek, który naraził się rosnącym w siłę nazistom? Maurycy Franciszek Gulkowski urodził się 1 czerwca 1886 roku w Krakowie. Studiował na Akademii Górniczej we Feibergu w Saksonii. Do 1921 roku pracował w Krakowie na kolei. Następną pracę rozpoczął w Towarzystwie Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich w Sosnowcu jako urzędnik biura sprzedaży węgla eksportowego. Firma skierowała go do pracy w Gdańsku. Od 1938 roku pracował jako samodzielny ekspert do spraw portowo-węglowych. Gulkowski był również współwłaścicielem gdyńskiej firmy "Ferrum" handlującej złomem żeliwnym, oraz członkiem Izby Handlowej dla Handlu Zagranicznego w Gdańsku.

Wojna zastała Maurycego Gulkowskiego w Gdyni. Tam aresztowali go Niemcy. Dość szybko jednak zwolnili i pozwolili wyjechać do rodzinnego Krakowa. Tam aż do zakończenia wojny pracował w różnych firmach. Po wojnie powrócił do pracy do Gdyni. W tym mieście umarł 2 maja 1948 roku.

- Członkowie rodziny Gulkowskich byli działaczami gdańskiej Polonii. Po incydencie w 1933 roku także Maurycy musiał znaleźć się na "celowniku" nazistów - mówi Piotr Mazurek, kustosz muzeum Strefa Historyczna Wolne Miasto Gdańsk, które pozyskało liczne dokumenty dotyczące Maurycego Gulkowskiego. - Zastanawia mocne zainteresowanie się jego osobą ze strony Francuzów. Wiele firm handlowych w Gdańsku w tym czasie było przykrywką dla różnych wywiadów. Być może wokół osoby Maurycego Gulkowskiego także toczyła się gra służb.

Miejsca

Opinie (21) 4 zablokowane

  • ciekawa postać (3)

    dobrze że ślad nie zaginął po takich ludziach

    • 42 0

    • Człowiek Honoru

      i świadomości bycia Polakiem w bardzo ciężkim okresie kiedy zabijano z byle jakiego powodu, stąpał twardo po ziemi i był pewien swoich przekonań nie patrząc na konsekwencje...
      to są bohaterowie chwili o których nie wiadomo dla czego nic się nie mówi w czasie edukacji a jest ich setki...
      szacunek i czoło schylone

      • 6 0

    • Daj Boze jak najwiecej (1)

      takich wspanialych Polakow

      • 1 0

      • Bo Polska zawsze dziewica

        • 1 1

  • Super!

    Bardzo ciekawe są takie historie o ludziach i miejscach w Gdańsku, dawno już niby zapomnianych, a jednak ciągle coś się znajduje. Więcej takich opowieści na portalu!

    • 30 0

  • Gdzie teraz są tacy ludzie?!

    Chylę czoła przed śp. Panem Maurycym :-).

    • 33 1

  • Cześć i chwała bohaterom !

    Na zawsze !

    • 24 1

  • pelen szacunek (3)

    dla pana franciszka i wszystkim ktorzy przeciwstawili sie nazitowskim niemcom....!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    • 20 0

    • wojna wojną ale to Niemcy teraz rządzą Europą, wojnę wywołali nie Niemcy tylko naziści a za 20 lat okaże się jeszcze że z winy Polaków.

      • 9 3

    • (1)

      Niemcy to Niemcy, nie ważny ustrój ani ideologia.

      • 2 2

      • Tak jest.

        A Polska zawsze dziewica.

        • 1 1

  • Z całym szacunkiem dla bohatera (2)

    jak to niemcy go wypuścili po aresztowaniu ? Polacy, a szczególnie tacy którzy narazili się niemcom ginęli w Piaśnicy lub w Sztuthofie. Dziwne- pozwolili wyjechać do Krakowa ? Dla mnie jest to bardzo dziwne.

    • 5 4

    • No faktycznie, Ty taki problem (1)

      i jak ty teraz bedziesz zyl z takim problemem. Lepiej zastrzel sie !

      • 0 1

      • Z Twoim podpisem zdecydowanie się zgadzam-

        Głupkom zdecydowanie NIE-a szczególnie tym co są kompletnymi dyletantami z historii, a wypowiadają się na tym forum.

        • 1 0

  • poprawnie (1)

    powinno się pisać: "Rzeczypospolitej"

    • 3 0

    • Rzeczpospolitej...

      ...też jest poprawne! Pozdrawiam ortodoksów;)

      • 2 0

  • Już się francuzi dogadali z niemiaszkami zeby pilnował ich interesu w porcie - w końcu zbudowali i użytkowali port w Gdyni i weglówkę.
    Az taki mocny to on by nie był gdyby nie miał pleców :))

    • 1 3

  • dobry

    • 5 0

  • nazwac tramwaj jego imieniem

    nalezy mu sie lub ulice za to ze potraktowal jak nalezy hitlersyna

    • 6 3

1

alert Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Muzea

Sprawdź się

Sprawdź się

Przy jakiej ulicy w 2015 roku odkryto relikty dawnego Bastiony Kot?

 

Najczęściej czytane